tourist in de pers

16 september 2002

Tourist blijft in leuke aanzet steken DOOR NOOR HELLMANN Voorstelling: Tourist door Mugmetdegoudentand. Regie: Michiel van Erp. Spel: Marisa van Eyle, Juda Goslinga, Maureen Teeuwen. Gezien:13-9 Toneelschuur Haarlem. De tv-presentatrice is een routinier in haar vak. Terwijl ze op stilettohakken van camera naar camera dribbelt, kondigt ze met een bevroren lach het programma van haar culinaire talkshow aan. Ze zal met twee gasten praten over "emoties en alles wat daarbij komt kijken". Het thema van vanavond is reizen en daarom gebruikt ze in deze uitzending alleen exotische ingrediënten in de soep. Even later zien we haar zorgeloos kokkerellen in de studiokeuken waar een pruttelende pan op het gas staat en de groenten in veelkleurige pracht ligt uitgestald. Intussen leunt ze af en toe nonchalant over het aanrecht om haar gasten indringende vragen te stellen ("Hoe zorg jij nou voor je ziel?"). Over koken en reizen verder geen woord in dit babbelprogramma, maar daar staat tegenover dat de huislijke entourage en het warme medeleven van de interviewster ("Jij komt nu heel weemoedig over, op mij tenminste") bijdragen aan een quasi ongedwongen sfeer en er schijnbaar openhartige gesprekken gevoerd worden. Dat het een schijnwereld is blijkt als de tv-lampen doven: weg zijn de lach en de gevoelige toon. Zo begint de voorstelling Tourist van theatergroep mugmetdegoudentand veelbelovend als een satirische imitatie van een gelikt televisieprogramma waarin bekende mensen zich voor de camera binnenstebuiten keren. Het onderwerp lijkt de regisseur Michiel van Erp door zijn werk als televisiemaker, toevertrouwd. Toch blijkt al gauw dat het geheel in een aanzet is blijven steken. Alsof Van Erp bij nader inzien eigenlijk niet goed raad wist met wat op een achternamiddag leuk was bedacht. De voorstelling is wonderlijk onevenwichtig: Van Erp wil teveel en doet tegelijk te weinig. Overbodig en niet op zijn plaats is bijvoorbeeld de scène waarin de ene studiogast de andere toneelles geeft. Een actrice (Maureen Teeuwen), die in de uitzending haar opwachting maakt als Lady MacBeth, doet een cabaretier (Juda Goslinga) voor hoe hij zijn "présence" en "aplomb" kan verbeteren. Daar gaat veel tijd mee heen. Vreemd is ook het slot, als de presentatrice (Marisa van Eyle) plotseling geëmotioneerd over haar eigen leven begint. Veel sterker is haar rol als minzame gastvrouw die haar gast aan de tand voelt, terwijl ze liggend op het keukenblok haar benen over kool en paprika drapeert. Het zijn komische intermezzi in een rommelig uitgewerkte voorstelling. De hortende voortgang, de doodse momenten en lange stiltes, het abrupte einde, alles wijst erop dat Tourist nog niet af is.

tourist in de pers

16 september 2002

Knipogende Mug door MERIJN HENFLING Voorstelling: Tourist door Mugmetdegoudentand. Regie: Michiel van Erp. Spel: Marisa van Eyle, Juda Goslinga, Maureen Teeuwen. Gezien: 12 september, Toneelschuur Haarlem. "De kokosnoot is een graag geziene vrucht in tropische gebieden." Da's nu weer zo'n heerlijke Mugmetdegoudentand-zin. Absurde situaties en niets is wat het lijkt. Daar draait het altijd om bij dit gezelschap. Of het nu op het toneel is of voor de buis, de Muggers nemen graag een loopje met de werkelijkheid. En die blijkt heel tragisch. Tourist, de nieuwste Mug, gaat over talkshows en hoe mensen daarin schaamteloos hun emoties etaleren. Marisa van Eyle speelt een ambitieuze tv-host. In haar praatprogramma vliegen de gevoelens en 'diepere drijfveren' over de tafel, maar interesse in de gasten? Nou nee, die heeft ze niet. Als de camera's uitgaan verdwijnt haar Prodent-lach en spoedt ze zich naar het volgende stickertje op de studiovloer. Tourist is geregisseerd door Michiel van Erp. Bekendheid verwierf hij met zijn documentairereeks Lang leve..., waarin hij een prachtig beeld gaf van georganiseerd Nederland. Het waren portretten van gewone mensen, die dankzij de knappe regie de realiteit ontstegen. Je zag mensen gelukkig zijn in al hun lulligheid. Van Erps spel met de werkelijkheid en zijn interesse in de tragiek van het alledaagse passen perfect bij Mugmetdegoudentand. In Tourist wordt de toeschouwer steeds op het verkeerde been gezet. Als een GTST-actrice (Maureen Teeuwen) wordt geïnterviewd over haar gevoelens en diepere drijfveren, geeft ze hoog op van haar meeslepende leven. Onderwijl ziet het publiek op een videoscherm hoe ze in haar huis een bakje yoghurt opeet en naar de televisie gaat kijken. Eenzaam en alleen. Aan de foto's te zien is het grachtenpand hoogstwaarschijnlijk Teeuwens eigen appartement, een zoveelste knipoog naar het echte leven. En dan begint opeens een fluitketel te fluiten. Iedereen (de acteurs incluis) kijkt onmiddellijk naar de tv-keuken van Van Eyle, maar het geluid blijkt uit de film te komen. Teeuwen loopt haar witte inbouwkeukentje in haalt de ketel van het vuur en begint een potje thee te zetten. Dit soort rare omdraaiingen maken Tourist een smakelijke voorstelling. De knipoog zit hem ook in de interviews. De vraaggesprekken op toneel zijn letterlijk op de televisie uitgezonden. Het interview met Vanessa in Villa Felderhof, waarin ze leegloopt over haar overleden zusje, wordt zin voor zin nagespeeld. De interviews worden op licht parodiërende wijze nagespeeld en dat is eigenlijk jammer. Volgens mij, was de boodschap beter overgekomen als de Mug dichter bij de werkelijkheid was gebleven, want emotiejournalistiek is eigenlijk al een parodie op zich. Tourist gaat net als Mexico, Van Erps eerste voorstelling voor het gezelschap, ten onder aan een verkeerd ritme. Sommige scènes worden te weinig uitgespeeld; andere gaan te lang door. Het stikt van de leuke ideetjes, maar de regisseur brengt ze nog te weinig bij elkaar. Regisseren voor toneel blijkt een vak apart. Een goede Mug-productie zet niet alleen de werkelijkheid op z'n kop maar ook je kop zelf. Tourist blijft steken in het anekdotische. Vermakelijk is het zeker, maar verder gaat het niet.

tourist in de pers

27 september 2002

De Mug kriebelt hooguit een beetje. Door PETER VAN STRIEN Gebeurtenis: Mugmetdegoudentand speelt 'Tourist' Met: Marisa van Eyle, Juda Goslinga en Maureen Teeuwen Regie: Michiel van Erp Muziek: Truus Melissen en Louis Ter Burg. Tijd en plaats: wo 25 en do 26 sept, Grand Theatre, Groningen. Publiek: ca 70. Ze doet denken aan Jomanda in rijk glanzend paars. Hooggehakt wankelt ze de speelvloer op, blijmoedig prutsend aan de sluiting van haar ketting. Vraagt haar medespelers haar daarmee te helpen om vervolgens op te gaan voor haar culinaire talkshow. "Ik maak een bedje spinazie waarop we lekkere dingen gaan doen", zegt ze, snijdt een ui aan stukken en gooit ze in de dampende pan. Een dame in het zwart maakt zich meester van de staafmixer en begint luidkeels Lady Macbeth te citeren. Ze is tenslotte actrice. Terwijl we haar op een videoscherm bezig zien in haar troosteloze flatje onderwerpt de presentatrice haar aan een spervuur van therapeutisch gekakel. Klemmende vragen aan het keukenblok. Wat houdt jou gaande? Waar zit je klem? Waar word je blij van? Geniet je wel? Nou, nu even niet dus. Zelfdiscipline en zelfdestructieve neigingen geven enige richting aan een vreugdeloos bestaan. Terwijl de gastvrouw zich in diverse poses over het keukenblok drapeert keert ze haar geprekspartners binnenstebuiten. Totdat ze zelf aan de beurt is en het grote verdriet zich een weg naar buiten baant. Terwijl de toeschouwer schaterlacht legt ze snikkend haar hoofd in de schoot van de jonge acteur. Tourist is een prettig gestoorde aaneenschakeling van een hilarisch toneellesje, een liedje met een clip van man en hond bij strand en zee en ondergaande zon, een fraaie scène van twee eenzame buren en andere uitingen van ongerief. Af en toe gaat het zaallicht aan voor een ontspannen tussendoortje, een gefluisterde evaluatie, een haaltje nicotine. De Mug biedt met Tourist een onbekommerd kijkje in de melige keuken van het leven. De mens is overal geweest maar hij is nog nergens. Zonder te preken kan deze Mug toch, hier en daar, ontspannen, losjes prikken. In ons gepantserde zieltje. Ach, het doet geen pijn en het blijft ook niet jeuken. Het kriebelt hooguit een beetje. Niet onaangenaam.

tourist in de pers

10 oktober 2002

Mug steekt al te voorzichtig door TON VERBEETEN Mug met de Gouden Tand speelt Tourist: vr. 11 en za. 12 oktober in Lux, Nijmegen. Marisa van Eyle u kent haar als Mieke Moes uit de tv-serie Hertenkamp zingt ons, haar publiek, uitnodigend toe: "Kom eens een kijkje nemen in mijn keuken". Nou, dat wil Maureen Teeuwen dolgraag. Maureen kent de tv-kijker als het personage Patty Paltier in Hertenkamp. Maureen heeft zich in een dramatische zwarte mantel gehuld en zij toont het dramatische grote gebaar. Ze slaat zich op haar borst en roept vertwijfeld dat het lot de melk in haar borst 'tot gal' doet gisten. Shakespeare, Macbeth, denkt de theaterliefhebber onmiddellijk, maar dan wel in de sterk verouderde, negentiendeëeuwse vertaling van Burgersdijk. Marisa denkt helemaal niet aan Shakespeare. Zij heeft als tv-presentatrice alleen aandacht voor de actualiteit. Dus vraagt ze Maureen, die overduidelijk de archetypische actrice vertolkt, of ze 'ook al gevraagd is voor de Vaginamonologen'. Satire dus. Je gaat er eens lekker voor zitten. Die meiden zijn er in ieder geval met een aanstekelijke gekte aan begonnen. Waaraan begonnen? Aan de voorstelling Tourist van het gerenommeerde gezelschap Mug met de Gouden Tand. Regisseur van Tourist is Michiel van Erp, televisiemaker van professie. Hij is onder andere verantwoordelijk voor de documentaire serie "Lang leve " van de VARA. Nee, met Hertenkamp had hij nimmer bemoeienis. Wel met de Mug. Eerder regisseerde hij Mexico, the Paradise in Me. Met Tourist komt hij niet ver genoeg. De voorstelling, een persiflage op de al te snelle, nietszeggende talkshows op tv, blijft in de veel belovende aanzet steken. Natuurlijk als je met een verschijnsel een loopje wil nemen, moet je technisch minstens tot hetzelfde in staat zijn als degenen die verantwoordelijk zijn voor dat verschijnsel. En dan moeten er nog heel wat scheppen bovenop. Dat komt er niet van. Ook niet met behulp van het jonge talent Juda Goslinga.

terug

tourist