Smoeder op tv en dvd


(about the company, Arbeitsweise)
mugmetdegoudentand actueel	projecten \| werkwijze \| mugweb \| te koop \| reacties \| contact

4 september 2009

Bespreking TONEEL-DVD
Smoeder

door Loek Zonneveld

Vertellingen over moeders

Een aantal jaren trokken schrijfster Maria Goos en toneelspeler Marcel Musters door het land met een vertelvoorstelling over hun overleden moeders, twee Brabantse vrouwen die elkaar bij leven niet hebben gekend en die nu vanuit de speciale moedervleugel in de hemel toezien hoe hun twee kinderen van hun leven een verhaal maken. Smoeder, 'ons moeder'. Het was zo'n voorstelling waar de gulle lach van herkenning en de brok in de keel van weemoed en stil verdriet hand in hand gingen.

De toneelmiddelen waren karig en sober: een tafel, twee stoelen, een theepot, wat water, glazen, een warmhoudertje met waxinelichtjes, stapels papieren en een zoete hond. De twee vertellers wipten met kleine toneelsprongetjes en een mooi zangerig Brabants accent als het ware in en uit hun moeders, twee door het leven getekende weduwen. En ze bleven ondertussen zichzelf: een schrijfster die een deel van haar ogenschijnlijk lang vervlogen moederherinneringen tussen de sokken had verstopt, en een toneelspeler bij wie het verdriet nog zo vers was dat hij aanvankelijk helemaal niet wilde meewerken.

In vijf kwartier kwamen reeksen hilarische verhalen voorbij, over valse moederstreken en herinneringen aan dierbare, aaibare en warme moeder-kloek-ogenblikken. En over de verre schrik van de doodsaanzegging per telefoon (Maria Goos, ruim twintig jaar geleden) en de nabijheid van dat ene zuchtje, dat toch net werd gemist omdat de vier rond haar sterfbed kamperende zoons Musters hun moeder eventjes alleen wilden laten.

Nu is dit toneelbriljantje voor het nageslacht 'ingelijst' in de vorm van een bijzondere dvd. Filmregisseur Michiel van Erp heeft een televisiefilm gemaakt over de allerlaatste voorstelling van Smoeder, in cafe-restaurant De Rode Leeuw in het Westfriese dorp Ursem. We zien het publiek van alle generaties binnenkomen, in korte vraaggesprekken vertellen ze welk stukje van hun moeder ze naar deze voorstelling hebben meegenomen, de twee spelers geven wat details over de totstandkoming en dan begint in het midden van het cafe de voorstelling, die door de documentaire manier van registreren een wonderschone ontmoeting wordt van heel veel moederherinneringen, die van de vertellers in de allereerste plaats, maar ook die van het publiek, geëtst in de twinkelingen van hun ogen, in hun manier van luisteren, en in die korte afstand van de gulle lach en de weemoedige traan.

Als extra op deze dvd is een registratie toegevoegd van Smoeder in een theaterzaal, met twee camera's dicht op de vertellers en eentje vanachter het publiek voor een 'totaaltje'. De kijker krijgt op die manier inzicht in wat de voorstelling zo ongeveer voor effect had in de theaters (mooi gedaan trouwens) en wat er verandert als de elektronische voyeurs heel dicht op de huid van spelers en toeschouwers zitten. Aanschouwelijk onderwijs over toneel en camera's.

Wie daarvan wil genieten op bioscoopschermformaat kan in het weekend van vrijdag 4, zaterdag 5 en zondag 6 September terecht in het Compagnietheater aan de Kloveniersburgwal in Amsterdam. Alle toneelproducties die deze weken op de televisie worden uitgezonden, zijn in dat weekend op groot scherm te zien (en volgende week worden ze in De Groene besproken). Maar dus ook Michiel van Erps televisiefilm van Smoeder.

Voor de liefhebbers een debut-de-saison-cadeau!

Smoeder op dvd is verkrijgbaar in de betere dvd-handel. Inlichtingen bij de producent De Familie Film & TV, www.defamilie.net of bij www.mugmetdegoudentand.nl, dat de voorstelling produceerde.


Smoeder

16 juni 2009

DVD: Smoeder

Dvdreview - door Chantal (rocha01)

'Smoeder', de Brabantse uitdrukking voor 'moeder'. Voor mensen uit andere streken zal het woord niet meteen een associatie oproepen, maar Brabanders herkennen het uit duizenden. Een woord dat we veel gebruiken in het zuiden des land. Een woord ook dat voor Marcel Musters en Maria Goos aanleiding was om een theatervoorstelling te maken over hun beider overleden moeders. Deze voorstelling speelde ruim vier jaar in de Nederlandse theaters en was aanleiding voor Michiel van Erp om een televisiedocumentaire te maken met de voorstelling als basis. Smoeder is sinds kort op dvd verkrijgbaar, dat maakt de cirkel rond: van verhaal naar theater, van theater naar televisie en van televisie naar dvd. "Smoeder zou er trots op zijn..."

Simpel, doch treffend
De opzet van Smoeder is simpel. Een café vol mensen, een man en een vrouw die verhalen vertellen over hun overleden moeder. De anekdotes komen als vanzelf en zijn voor iedereen zó herkenbaar, we hebben immers allemaal een moeder (gehad). Marcel Musters en Maria Goos, beide Brabanders, hebben eerst vier jaar in het theater gestaan met dit thema als basis. Michiel van Erp maakte er een televisiedocumentaire van. Goos en Musters in een boerencafé, met een publiek om zich heen dat actief 'meespeelt'. Een documentaire die vooral de gevoelens blootlegt die we allemaal wel hebben voor onze eigen moeder. Een bonk van een kerel die heel 'lief' een groot hart laat tatoeëren, na het overlijden van zijn moeder. Je verwacht het niet van zo'n man, maar ze hebben toch allemaal iets speciaals met hun moedertje.

Boodschap
Er straalt vooral veel warmte en respect uit, wanneer er gesproken wordt over de moeders van al die mensen. Liefde is de basis van de relatie die er tussen moeders en zonen/dochters is. De boodschap die de voorstelling en documentaire ook mee wil geven, is dat je wanneer je moeder nog leeft, je nu alles moet vragen dat je wilt weten... voor het te laat is en je het moet doen met alleen herinneringen en wellicht enkele gaten in je verleden.

Smoeder is heel intiem van opzet, maar groots wat betreft impact. Het zet je als kijker aan het denken over de relatie die je met je eigen moeder hebt. Is die optimaal? Zou hij beter kunnen? Zeg je wel vaak genoeg dat je van haar houdt? Het zijn zomaar wat vragen die naar aanleiding van het kijken opkomen. Doe er wat mee, nu het nog kan... dat lijken de makers mee te willen geven. Een mooiere en wijzere boodschap is haast niet denkbaar.

Bonusmateriaal
De dvd kent een behoorlijke bonus, naast de film Smoeder is namelijk ook de volledige, originele theatervoorstelling op de disc gezet. Dit is leuk, want zo zie je het bronmateriaal en kun je beide tegen elkaar afzetten. Daarnaast is er een kijkje achter de schermen opgenomen en een interview met Marcel Musters. Al met al een leuke set bonusmateriaal die zeker iets toevoegt aan het geheel. Het haalt de waardering voor de extra's naar een fraaie drieënhalve ster. Daarmee is de dvd-release van Smoeder een mooie middenmoter en best de moeite waard om aan te schaffen. Je kunt er niet heel erg verkeerd mee gaan.

Label: PIAS Releasedatum: April 2009 Kijkwijzer:

Waardering Film:

Waardering extra's:


Smoeder

9 mei 2009

Iedereen is moeder-deskundig

door: Hans Masselink

DVD: Smoeder met Marcel Musters en Maria Goos.
Productie De Familie Film & TV, VPRO & Mugmetdegoudentand

Ach, daar gaat weer een moeder, dacht scenarioschrijfster Maria Goos toen de moeder van acteur Marcel Musters in 2002 overleed. Vier jaar lang speelden zij samen de vertelvoorstelling 'Smoeder', gebaseerd op herinneringen aan hun liefdevolle, ietwat eigenwijze, Brabantse moeders. De flarden dialect vergrootten de intimiteit ervan. Documentairemaker Michiel van Erp filmde de laatste voorstelling in dorpshuis De Rode Leeuw in Ursem, en sprak met bezoekers. Iedereen is immers moeder-deskundig. Van Erp heeft het talent om een sfeer te creëren waarin 'gewone mensen' zichzelf zijn, en opeens niet meer zo gewoon. Zo krijgt ook het publiek een gezicht: een vluchteling uit Soedan, het netwerk van moeders zonder moeder, en de Limburgse zusters die moeders viool hebben meebracht en niet zien hoe de serveerster zowaar een kan koffiemelk op het erfstuk zet! Een moederdag-dvd die ontroering, herkenning en verbazing opwekt.


Smoeder

7 mei 2009

Praatstuk voor moederdag

door: Annette Embrechts

DVD: Smoeder met Marcel Musters en Maria Goos. Productie De Familie Film & TV, VPRO & Mugmetdegoudentand

"ledereen heeft een moeder. Of je daar nu een goede of slechte band mee hebt. Iedereen herkent het gevoel waarover wij het hebben." Het klinkt vanzelfsprekend maar theatermaker Marcel Musters legt in het interview op de dvd Smoeder wel het geheim bloot van het enorme succes van de zo bescheiden opgezette voorstelling. Samen met toneelschrijfster Maria Goos trok hij vier jaar lang door het land met Smoeder, een vertelvoorstelling over hun overleden Brabantse moeders. Regisseur Michiel van Erp maakte er een prachtige televisiedocumentaire van in een boerencafé. De bezoekers van de voorstelling komen met minstens zulke scherpe ontboezemingen over hun moeders. Een stoere vent toont trots het grote hart dat hij als ode aan zijn moeder op zijn borstkas heeft laten tatoeëren aan zijn hals bungelt een urntje met haar as. De dvd bundelt de oorspronkelijke voorstelling met Van Erps documentaire en het interview met Musters. Klein in opzet, groots in impact. Een ideaal cadeau voor moederdag. Handig als aanleiding om vooral nog die vragen te stellen waar de mensen in de documentaire nooit meer antwoord op zullen krijgen.


Smoeder

Patrick van den Hurk maakte op 26 november voor het Noordhollands Dagblad, het Haarlems Dagblad, het Leidsch Dagblad, de Gooi en Eemlander en de IJmuider Courant de reportage:


Smoeder

30 december 2008

Libelle-tv over de gewone moeder

In Smoeder schetsen Musters en Goos een generatie die gewoon al gek genoeg vond

Filmmaker Michiel van Erp bewerkte de voorstelling Smoeder voor de televisie. Het stuk over overleden moeders dat werd gespeeld in een café, maakte veel los bij het publiek.

door: Maartje de Gruyter
foto

: Maarten van Haaff

Ursem, 30 dec. Tegelspreuken, foto’s van de jaarlijkse kermis en lokale voetbalteams sieren de muren van café De Rode Leeuw te Ursem. Een mooi decor voor de opnames van de theatervoorstelling Smoeder. Daarin bepraten acteurs Marcel Musters en Maria Goos hun dode moeders; Brabantse vrouwen die oud-politicus Joop den Uyl roemen om zijn socialistische hart en zijn gewone C&A regenjasje. De cafévloer is het podium van de acteurs. Het publiek zit rondom hun tafeltje, snoepend van schoteltjes speculaas en drop, op de gezichten wisselen glimlach en traan elkaar af.

Documentairemaker Michiel van Erp (Pretpark Nederland, Vergeet mij niet) koos voor de tv-opname van Smoeder een ouderwets dorpscafé in de provincie. „Midden in het gewone leven”, zeg hij. Daarmee benadrukt hij de nostalgie en de intimiteit van de voorstelling. „Ik wil laten zien wat de voorstelling veroorzaakt. Het is gewoon verbazingwekkend hoe het publiek na afloop blijft napraten. Smoeder maakt blijkbaar veel los waarover de mensen normaal niet praten.”

Laatste afscheid
In 2004 brachten scenarioschrijfster Maria Goos en acteur Marcel Musters de voorstelling Smoeder op de planken.
Honderd keer speelden ze de intieme voorstelling waarin ze als vrienden van elkaar en ook een beetje van het publiek, in onvervalst Brabants vertellen over de band met hun moeder, afscheid nemen en ouder worden.
De laatste keer dat ze Smoeder speelden werd de voorstelling opgenomen voor tv. Daarmee namen ze na vier jaar afscheid van het gelijknamige theatersucces dat eigenlijk maar één seizoen zou duren.
„Het was fijn om te doen”, aldus Goos, „maar inmiddels ben ik er wel een beetje klaar mee.”

Liefst honderd keer speelden Marcel Musters (acteur bij Mugmetdegoudentand en bekend van series als Hertenkamp en Oud Geld) en Maria Goos (scenarioschrijfster van onder meer De Geschiedenis van de Familie Avenier en Cloaca) Smoeder in theaters door het hele land. En telkens zodra de dode moeders op het toneel er het zwijgen toe deden, kwamen bij het publiek direct de reacties en eigen verhalen los. Over hoe het ‘bij ons thuis’ ging en ‘ik zie in mijn houding ook mijn moeder terug’. Een vrouw uit het publiek in Ursem zegt dat de voorstelling appelleert aan gevoelens die ieder mens heeft. „Het maakt niet uit wat je eigen verhaal is, iedereen herkent de frustratie of ontroering of bezorgdheid die de relatie tussen een moeder en haar kind kenmerkt.” Daarin schuilt precies het succes van Smoeder. Iedereen heeft een moeder. Kijkend naar Smoeder komt bij iedere toeschouwer de vraag op ‘Wie was mijn moeder?’ en ‘Hoe was onze relatie?’. Michiel van Erp: „Marcel en Maria laten een ontroerend afscheid zien. Bovendien schetsen ze een mooi beeld van een generatie moeders die uitsterft.” ‘Gewone’ vrouwen van eenvoudige komaf, die hun geluk vinden in een mooi knoopje dat ze op hun jurk naaien.

Hoe vervelend moeders soms ook kunnen zijn, nergens wordt het in Smoeder akelig of vervelend. Problemen van vroeger worden mild benaderd. Bijvoorbeeld als Goos vertelt dat haar moeder haar als meisje op een dag expres niet wekte, waardoor de jonge Goos een auditie miste die haar kon helpen ontsnappen uit de provincie. Uit protest tegen deze grove daad, sprak ze destijds een hele week niet tegen haar moeder. Maar met de wijsheid van een vrouw die zelf moeder is geworden, toont Goos in het stuk begrip voor daden van haar moeder die destijds onvergeeflijk leken. „Heel liefdevol”, noemt een bezoeker het stuk. „Problemen worden wel aangestipt maar blijven in de lucht hangen. Zo blijft er genoeg ruimte voor je persoonlijke herinneringen en emoties.” Met zijn tv-bewerking van Smoeder maakt Van Erp Libelle-televisie, zoals hij het zelf noemt. „Zoals in al mijn werk, wil ik het leven zelf laten zien. Los van actualiteit of politiek wil ik universele thema’s op een persoonlijke manier tonen.” Volgens een bezoekster is de voorstelling van hoog niveau vanwege de eenvoud. „Ik vind het knap hoe de acteurs de thema’s familie en dood, die al zo vaak zijn gebruikt op het toneel, weer mooi verbeelden.”

Een Soedanese man in het publiek wrijft tranen weg bij het aanhoren van tedere herinneringen aan moeder Musters. Hij komt aan het woord in de gesprekjes die de televisieregistratie van Smoeder inleiden. Zijn moeder is niet overleden, maar sinds zijn vlucht uit Soedan negen jaar geleden, heeft hij haar niet meer gezien. In zijn herinnering is ze nog even mooi als altijd. De man is gescreend door Van Erp, net als de man die het erwtensoeprecept van zijn moeder deelt met een volwassen wees, die nog zo veel vragen heeft die haar moeder niet meer kan beantwoorden. Met lotgenoten heeft zij de groep Moeders zonder Moeder opgericht, om het verdriet te kunnen delen. Hoewel de sprekers van Van Erp oprecht zijn en afkomstig uit dat ‘gewone leven’ waar Van Erp naar op zoek is, zijn deze bijdragen flinterdun. Gekunsteld bovendien vergeleken bij het levensechte spel van Musters en Goos.
Smoeder, vanavond, Ned. 2, 22.45 – 00.00 uur.


Smoeder

18 november 2008

'Smoeder' in Ursem voor televisieopnamen

door: Sonja de Jong

Ursem - Ze speelden hem voor het eerst in 2004, namen hem op veler verzoek in reprise in 2005 en nogmaals in 2007 en 2008. En nog bleven de verzoeken om de voorstelling 'Smoeder' nog eens te spelen binnenstromen.

Daarom besloot documentairemaker Michiel van Erp (onder meer bekend van de reeks televisiedocumentaires 'Lang leve.. .' en van 'Pretpark Nederland') er een televisieregistratie van te maken. Na vijf inspeelvoorstellingen zijn op 28 en 29 november de opnamen daarvoor in cafe/bar/dancing De Rode Leeuw in Ursem. Bij alle zeven (lunch) voorstellingen is publiek van harte welkom.

'Smoeder' is een voorstelling van toneelgroep Mugmetdegoudentand, met Marcel Musters en Maria Goos. Voor Goos, die als schrijfster haar sporen verdiende met stukken als 'Cloaca', 'Familie' en recentelijk het vierdelige epos 'De familie Avenier', was het haar allereerste toneelrol.

Moeders

Samen met Musters, die vooral bekend werd door zijn rol als Erik van Dijk uit de televisieserie 'Oud geld' kruipen zij op het toneel het ene moment in de huid van hun beider moeders, allebei allang overleden, en dan weer in de rol van het kind dat zij altijd bleven voor die moeder.

Het stuk werd door professionele critici unaniem de hemel in geprezen, maar was minstens zo succesvol bij het publiek. Er kwam een speciale Smoederpagina op de website van Mugmetdegoudentand (www.mugmetdegoudentand.nl/smoeder) waarop onder meer allerlei reacties van publiek en ingezonden foto's van vele tientallen moeders te vinden zijn. De titel 'Smoeder' is een verkorte vorm van het typisch Brabantse 'ons moeder'. Goos en Musters komen beiden uit die provincie. Net als ook Van Erp zelf.

Herkenbaar

Waar zit hem dat nou in, dat succes van 'Smoeder'? Geen twijfel mogelijk, voor Van Erp. "Iedereen heeft een moeder en daardoor is dit stuk zo ontzettend herkenbaar. Het publiek wordt erdoor geraakt. De mensen blijven ook altijd hangen na afloop, praten na, halen eigen herinneringen op. Je voelt in de voorstelling hoe het beeld van je moeder verandert in de loop der jaren. Als kind zie je haar als een onfeilbaar ideaal, iemand die altijd alles voor je kan en ook zal oplossen. Daarna komt vaak een tijd dat je je tegen haar verzet. En naarmate je dan ouder wordt, merk je dat ze ook een normale sterveling is, met fouten, maar ook met liefde. En wat er ook gebeurt: het blijft 'smoeder'."

Goos en Musters hadden de voorstelling nog jaren kunnen blijven spelen, weet Van Erp zeker, en steeds voor volle zalen. "Maar ze willen verder, ook andere dingen doen. Daarom nu deze televisieregistratie." Dat die door Van Erp wordt gemaakt, is geen toeval. "Ik ben in de eerste plaats documentairemaker, maar ik heb de laatste jaren meerdere voorstellingen voor mugmetdegoudentand geregisseerd en in 'Mug Inn' ook zelf meegespeeld."

Van Erp wil er meer van maken dan alleen een registratie van het stuk. "We hebben mensen benaderd die na eerdere voorstellingen gereageerd hadden. Hun verhalen weven we door de voorstelling heen." Zou een zaaltje in Brabant niet meer voor de hand gelegen hebben, met de door en door Brabantse achtergronden van beide moeders? "Nee, we wilden in elk geval niet in de grote stad, maar juist een beetje tussen de mensen. En De Rode Leeuw is precies wat wij zoeken: een mooi, sfeervol zaaltje, waar die twee moeders als het ware echt zouden kunnen zitten."

Eerst worden vijf inspeel-voorstellingen met publiek gespeeld en op 28 en 29 november vinden, eveneens met publiek erbij, de opnamen plaats. De uitzending staat gepland voor dinsdag 30 december, vanaf 22.45 uur op Nederland 2.

Smoeder, met Maria Goos en Marcel Musters. Te zien cafe De Rode Leeuw, Walingsdijk 4, Ursem, op 21, 22, 25, 26, 27, 28 en 29 november, telkens om 14 uur Kaarten € 10, te reserveren via De Familie Film en TV, 020- 66 333 03 of .