11 oktober 2004
Ontroerende collage van herinneringen
door Marco WeijersZe hebben allebei een Brabantse moeder. Of liever gezegd; hadden. De moeder van Maria Goos overleed in april 1985, die van Marcel Musters piepte er twee jaar geleden tussenuit. Een gedeeld verlies, al zat er bijna twintig jaar tussen. Bij de twee bevriende theatermakers leidde dat tot lange gesprekken, wekelijks aan een vast tafeltje bij de Thai. En uiteindelijk tot de vertelvoorstelling 'Smoeder'.
Pakken papier op tafel, een pot warme thee, een hond die kwispelend rond hun benen draait. In een huiselijke sfeer halen Musters en Goos herinneringen op. Hij staat regelmatig op het toneel als acteur en vast lid van het theatergezelschap Mugmetdegoudentand, haar kennen we vooral als schrijfster van stukken als 'Familie' en 'Cloaca'. In deze vertelvoorstelling zijn ze vooral zichzelf. Al spelen ze soms ook hun eigen moeder of die van de ander.
'Smoeder' is meer dan een dubbelportret van twee Brabantse moeders. Maria Goos en Marcel Musters schetsen ook een beeld van hun relatie met hun moeder, de invloed die zij had op hun leven en de gevolgen van haar dood. Zonder te idealiseren, zonder confronterende ervaringen met de mantel der liefde te bedekken. Dat resulteert in een heel persoonlijke collage van herinneringen. Tegelijkertijd hebben die herinneringen een universele waarde. Omdat ze - hoe uniek ook - toch vooral ook heel herkenbaar zijn door de emoties waarmee ze gepaard gaan.
De twee vrouwen om wie het gaat, leven voort in de verhalen die hun zoon en dochter over hen vertellen. Ze komen daaruit heel verschillend naar voren. Moeder Musters leek te worden gedreven door de overtuiging dat alles goed komt, moeder Goos hing het idee aan dat bij haar en haar familie 'nooit niks lukt'. Hun kinderen graven dieper, proberen te achterhalen wat aan die opvattingen ten grondslag lag. Gaandeweg worden hun moeders daardoor steeds meer mens.
Informeel en schijnbaar voor de vuist weg, maken Maria Goos en Marcel Musters het publiek deelgenoot van hun overdenkingen. 'Smoeder' is tegelijkertijd lichtvoetig en ontroerend, zonder ook maar een moment sentimenteel te worden. Prachtig voor iedereen die een moeder heeft. Of had.
© Marco Weijers, uit de Telegraaf, 11 oktober 2004
terug
SMOEDER