PLAYBACK in de pers

10-10-2000

'Play Back' intrigerende theatertherapie Spelen met het leven door Marco Weijers Voorstelling: 'Play Back' Gezelschap: Mug met de gouden tand Spel: Ricky Koole, Marcel Musters Begeleiding: Joan Nederlof Gezien: Toneelschuur, Haarlem Het leven is een schouwtoneel. Shakespeare was één van de eerste om die gedachte te verwoorden. Zelden is zijn bewering zo waar geweest als nu. Ook 'Play Back' van Mug met de gouden tand speelt met dat idee. De scheidslijn tussen theater en realiteit is tegenwoordig bijna niet meer te trekken. Het échte leven is amusement geworden. We willen dat er op tv écht gehuild wordt, écht gelachen, écht gevreeën, echt getrouwd. Met de webcam kunne we in de huiskamer van een ander kijken, naar berichten over het privé-leven van bekende personen wordt gehongerd. Maar hoe echt is echt? Mensen zijn zich steeds duidelijker bewust van de aandacht van anderen en gaan er zich naar gedragen. Imago's worden bedacht, goede eigenschappen benadrukt, slechte weggemoffeld, passende clichés omhelsd. Behaagziek verdwalen we in het beeld dat we van onszelf scheppen. In Play Back van Mug met de gouden tand is het onderscheid tussen beeld en realiteit al even moeilijk te maken. Op het oog is het verhaalloze stuk een publieke therapeutische sessie van de twee spelers. Actrice Ricky Koole wordt door Marcel Musters grondig doorgezaagd over haar angsten en verlangens, terwijl hij het achterste van zijn tong aanvankelijk niet laat zien. Zijn jongere collega laat het daarbij niet zitten en dwingt uiteindelijk ook hem tot kwetsbaarheid. De sfeer in Play Back wisselt met de minuut. Het ene moment is het nog een genoeglijk onderonsje van 'sterren' die elkaar slijmerig de bal toespelen, onderwijl flirtend met zaal. Ze gaan tot op het bot, aangrijpend, persoonlijk en pijnlijk. Dan slaat de stemming even gemakkelijk weer om in 'Ach, kijk mij nou!' en 'Wat hebben wij het gezellig, hè?' Wat is echt en wat niet? Koole speelt Koole, Musters speelt Musters. Ze spelen met hun leven en met dat van elkaar. Ze vervormen de realiteit en laten daarbij volledig in het midden waar de waarheid ophoudt en de verbeelding begint. Intrigerend. De voorstelling is daarnaast vooral ook een showcase voor Ricky Koole, die alle gelegenheid krijgt haar niet geringe talenten tentoon te spreiden. Haar extraverte persoonlijkheid (of is zelfs dat spel) spat van het toneel, in de zangnummers krijgt ze met haar warme timbre de zaal muisstil. Musters plaats afstandscheppende kanttekeningen met melige verkleedpartijen en dito dansjes. Tot de dood erop volgt en de lolligheid wordt afgelegd. Play Back gaat niet van A naar B naar C, is geen afgerond en pasklaar geheel. Het is een caleidoscoop van emoties en ideeën die steeds in een ander perspectief komen te staan. Daardoor blijven ze een voorstelling lang fascineren.

PLAYBACK in de pers

09-10-2000

Ricky en Marcel zeggen elkaar de waarheid Play Back, the story of their lives door Mug met de gouden tand Spel: Ricky Koole, Marcel Musters Begeleiding: Joan Nederlof Gezien: 6/10, Toneelschuur, Haarlem Tournee, Amsterdam, De Brakke Grond 15/11 tot en met 24/11 Vorm is het eerste dat opvalt bij Play Back, the story of their lives. Het toneelbeeld is bijna clean. Marcel Musters en Ricky Koole zitten achter een barretje. De rest van het speelvlak wordt ingenomen door rechthoekige blokken. Smaakvol en nondescript. Het cleane decor staat misschien voor de kille werkelijkheid van het artiestenleven. Koole en Musters bevinden zich in een studio met wachtkamer. Beiden hebben iets uit te zoeken, blijkt tijdens hun gezellige openingsgesprekje. Ricky Koole heeft het voor elkaar, maar schiet in paniek omdat zij niet kan aanvaarden hoe alles in het leven voorbij gaat. Marcel Musters zit in een artistieke crisis. Voor hem hoeft het allemaal niet meer, het liefst had hij deze voorstelling ook nog afgezegd. Met een eigengereide combi van sketches, psychodrama en zangnummers zoeken de twee een oplossing voor hun problemen, terwijl ze ondertussen een voorstelling moeten maken. Musters verklaart tegen het publiek dat hij dat zo graag eens wilde met Koole. Af en toe schieten ze in de rollen van theaterdier-op-weg-naar-de-top en haar confidente annex kapster, dan weer zijn ze gewoon Ricky en Marcel die elkaar de waarheid zeggen. Theater over theater is vaak ongelofelijk vervelend, maar dit helemaal niet. De kracht van Play Back ligt in de verrassende spannende combinatie van Musters en Koole, die na Zwaargewicht voor de tweede maal samen spelen. Zij hebben elkaar iets te melden op het toneel. Musters Mug met de gouden tand, die dit seizoen vijftien jaar bestaat, maakt vaak voorstellingen op basis van het persoonlijke verhaal van de acteurs. Ricky Koole is jong en dapper genoeg om daarin te willen participeren, maar ook onafhankelijk genoeg om haar tegenspeler uit te dagen en in al haar onbevangenheid naast hem overeind te blijven. Ergens in de voorstelling wijst Musters in zijn personage als Kooles kapster het publiek erop dat het oog in oog zit met een grote ster. Voor wie het nog niet wist: Ricky Koole heeft inderdaad een prachtige stem en zingt met veel gevoel mooie popnummers uit de jaren zeventig. Een gladde show is Play Back hiermee niet geworden. Het blijft een Mug-voorstelling, inclusief slordige overgangen en momenten waarop het even nergens over gaat. Maar welke grootschalig denkende, commerciële producent zou Musters toestaan zijn barensweeën te laten zien? Barensweeën? Jazeker. Nu al een hoogtepunt in het seizoen.

PLAYBACK in de pers

8 oktober 2000

Acteursleed in vormeloos showtje door Henk van Gelder Voorstelling: Play Back, met Marcel Musters en Ricky Koole, door Mug met de Gouden tand Begeleiding: Joan Nederlof Gezien: 6/10 in de Toneelschuur, Haarlem Tournee t/m 24/11 Ricky Koole speelt Ricky Koole, die de laatste zes jaar in een groot aantal verschillende theater-, film- en tv-producties heeft geacteerd en gezongen. Marcel Musters speelt Marcel Musters, die sinds vijftien jaar voorstellingen maakt bij de theatergroep Mug met de Gouden Tand, maar daarnaast ook tv-werk heeft gedaan en voor zijn rol in Oud Geld zelfs de Academy Award ontving, die hij vanavond voor ons heeft meegebracht. Play Back begint als een parodie op een geëxalteerd gesprek tussen acteurs die het drukdrukdruk hebben ("ik zie dus geen vrienden meer, ik zie dus niemand meer") en eigenlijk eens een keer gas zouden moeten terugnemen, maar ja, ze zijn gewoon verslááfd aan dat vak - was er maar een AA voor acteurs, ja echt, een opvangplaats voor Anonieme Acteurs. Allengs wordt de voorstelling echter iets serieuzer. Ricky Koole is zo moe, het prikt achter haar ogen, ze heeft deze zomer gespeeld in het Amsterdamse Bos en ze heeft tegelijk gefilmd voor de tv-serie Wilhelmina (klopt) en toen moest ook Play Back nog worden gemaakt (zal ook wel kloppen). Marcel Musters is de oudere acteur die haar opvangt. Zing maar een liedje, en dat doet ze, kruip maar dicht tegen me aan, en dat doet ze, vertel maar eens wat aan de mensen, en daar maakt ze een opvallend vakkundige conférence van. Steeds meer gaat het over haar, alsof ze staat te auditeren, en hij is meestal de minzame aangever, tot hij nog iets loopt te mompelen over de dood van zijn vader. Het zal allemaal wel ongeveer waarheidsgetrouw zijn, wat dit duo in Play Back te berde brengt. Sterker nog: misschien is het zelfs woord voor woord wáár. De vraag is alleen of dat er iets toe doet, behalve als schuifdeurenshowtje voor collegae die wel in zijn voor een in-joke. Voor wie daar niet bij hoort, zou het heel wat interessanter zijn als de waarheid was vermengd met fantasie - dan blijft er immers nog iets te raden over. In deze vormeloze vorm rest niet veel meer dan het zoveelste bewijs dat Ricky Koole veelzijdig getalenteerd is, en dat Marcel Musters innemend kan kijken. Plus één hilarische scène, waarin ze samen een interview met Liesbeth List en Ramses Shaffy playbacken.

PLAYBACK in de pers

9 oktober 2000

Achter de lol ligt depressie op de loer door Hein Janssen Play Back, the story of their lives door Mug met de Gouden Tand Toneelschuur Haarlem, 6/10, tournee 'Als wij op toneel staan, dan doen wij niet ons werk, wij zijn'. Dat zei Liesbeth List jaren geleden in een radio-interview over haar samenwerking met Ramses Shaffy. De voorstelling Play Back van Mug met de Gouden Tand begint met flarden van dat interview en eindigt er ook mee. Eerst horen we Liesbeth en Ramses als achtergrondgeluid, aan het eind wordt een groot deel van het gesprek geplaybackt door de artiesten van nu: Marcel Musters en Ricky Koole. Het is simpel de draak te steken met dat soort zeepbelgesprekken, want er wordt wat afgebabbeld in programma's als Weekendcafé, Volgspot en De Ontbijtshow waar het hele Nederlandse artiestendom - van Imca Marina via Jacob Derwig tot Ivo van Hove - opdraaft als er weer een voorstelling, een cd of een boek te verkopen is. Maar als Musters en Koole al ergens de draak mee steken, is het met zichzelf, met hun eigen twijfels, vooringenomenheid en toekomstdromen. Met veel artistiek lef duiken ze hun eigen wereld in - de wereld van Gouden Kalveren en Academy Awards, van succesvolle tournees en afzien. In Play Back (met als ondertitel The story of their lives) gaan ze op zoek naar de zin van het bestaan als artiest. Die zoektocht resulteert in een anderhalf uur durend meedogenloos, intrigerend, hilarisch en ook ontroerend zelfonderzoek. De kracht van deze voorstelling is dat het particuliere nergens leidt tot ijdel vertoon of navelstaarderij. Integendeel, Musters en Koole maken het publiek deelgenoot van hun sores, die licht zijn en tegelijk ook ondoorgrondelijk. Musters maakt al vijftien jaar deel uit van De Mug die hij nog steeds betitelt als experimenteel, en werd bij het grote publiek vooral bekend door televisieseries als Oud Geld en Hertenkamp. Koole is een begenadigd oud-studente van de Amsterdamse Kleinkunstacademie en werkte onder meer met Karin Bloemen, in lunchvoorstellingen van Bellevue en in films als De Jurk en Lek. Avant-garde meets amusement - onder die noemer wordt Play Back gepresenteerd. Beide artiesten keuvelen wat over hun beroep, over een AA voor uitgebluste artiesten (Karin B., Jacob D., Hennie S.), over prijzen krijgen (of juist niet). Koole zingt loepzuiver een paar evergreens (Born Again, It's my turn, Lovin'you), terwijl Musters in zijn forse eentje met beha en pruik haar achtergrondkoor en engelbewaarder vormt. Foto's uit Koole's privé-bezit gaan van hand tot hand, Musters toont dia's die hem tonen van man tot puber, het publiek stelt vragen als 'wat is je grootste mislukking'. Het is amusement tegen de klippen op, en daarachter ligt de depressie op de loer. Musters slikt voortdurend pillen, Koole vraagt hem of hij niet beter met het vak kan stoppen, er is een droef verhaal over de dood van Musters' vader. Door die dubbelheid refereert Play Back aan Onder Controle, een van de beste producties van De Mug. Beide producties gaan over de schijnwereld van het theater, naar wat er onder de ogenschijnlijke controle van de artiesten schuil gaat. Musters vertrekt als deze nieuwe productie is uitgespeeld naar IJsland en New York om uit te blazen en bij te tanken. Hij voorspelt Koole een grote carrière, die zal eindigen in Carré. Na afloop van Play Back houd je inderdaad je hart vast: dit talent met haar gouden keeltje en beeldige figuurtje zal binnenkort toch niet in 42nd Street staan te tappen als understudy van Angela Schijf? Is er dan niets meer heilig in die door en door verrotte wereld van de artiest?

terug

PLAYBACK