Arnoud Holleman wil
kunst 'hercoderen'
Door: Arjan Reinders
AMSTERDAM Dit weekeinde opende in het Stedelijk Museum Bureau de tentoonstelling Being there van Arnoud Holleman. Nooit iets van gehoord, nooit iets van gezien? Vast wel.
Holleman (1964) schreef bijvoorbeeld teksten voor Glamourland, realiseerde theaterproducties met het gezelschap mugmetdegoudentand, regisseerde voor Arling & Cameron de videoclip van hun single Weekend en maakte voor de VPRO onder meer de serie Televisie, samen met Arjan Ederveen, en de Bollywood-soap Driving miss Palmen, met Lernert Engelberts.
Binnen de beeldende kunst opereert Holleman ook nog eens in tal van disciplines, wat hem tamelijk ongrijpbaar maakt. Borduursels maakt hij niet meer, wel nog videowerken en Sperm drawings, spermaklodders tegen een zwartgekleurde achtergrond, waarvan bij de expositie een catalogus is verschenen. Daarnaast was hij curator van het kunstproject Wij, over de culturele identiteit van Twente, maakt hij sinds drie jaar samen met onder anderen Jop van Bennekom het blad Re-magazine en liet hij voor bet afgelopen Lowlands festival servetten bedrukken met bekende oneliners uit de kunstgeschiedenis, zoals This way Brouwn van Stanley Brouwn en I'm too sad to tell you van Bas-Jan Ader. Leuk voorbij de frikadellen.
Hoogste tijd dus voor een soloshow, aldus het persbericht. Holleman: "Het is in elk geval het leukste wat ik nu kan indenken om te doen. Ik heb dat verwisselen tien jaar lang als een persoonlijke vrijheid ervaren. Steeds het ene publiek voor het andere, mét alle bijbehorende codes. Maar het werd nu wel eens tijd om te kijken wat al die verschillende posities, al die interesses, met elkaar bindt." Met als resultaat een ietwat verstilde en introspectieve tentoonstelling van voornamelijk video's. Zoals Museum, uit 1998, waarbij Holleman alle seks uit een gay pornofilm knipte en de resterende scènes achter elkaar monteerde. Wat overbleef zijn hoogst suggestieve beelden van mannen die elkaar, in een zaaltje van een oudheidkundig museum, constant geile blikken toewerpen. Dit heeft iets hilarisch, maar maakt de beschouwer, met zijn eigen voyeuristische blik ook deelgenoot van het spel dat gaande is.
Een andere video toont vertraagde zwart-wit beelden van Staphorst, eind jaren vijftig, met vrouwen en kinderen die zich letterlijk in allerlei bochten wringen om maar niet in beeld te komen. Het lijkt een merkwaardig ballet uit een oneindig ver verleden, maar de mensen in het gerecyclede filmpje gehoorzamen natuurlijk slechts aan het tweede gebod.
"Al die werken hebben eigenlijk twee bronnen, zijn ontstaan vanuit twee drijfveren. Eén daarvan gaat over de betekeniscrisis waarin beelden verkeren. Over een soort op hol geslagen beeldcultuur waarin het maar niet lukt een vaste waarde aan beelden te kunnen ontlenen, laat staan dat je er nog een moreel onderscheid in kunt maken. En dat heeft ook te maken met een grotere drive waaruit al mijn werk ontstaat: een omgang met het begrip, impasse. Impasse om zelf tot expressie te komen en een impasse van de kunst om blijvende betekenissen te genereren. Ik probeer vanuit dat gevoel van impasse te werken, het als het ware binnenste buiten te keren. En zoals bij een vraag een antwoord hoort, heeft de impasse als enige mogelijkheid een tijdelijke escape."
"Het verhaal achterop de catalogus van de Sperm drawings gaat daar ook over. Dat gaat erover dat masturbatie een vorm van escape is. Datje, nadat je bent klaargekomen, ergens geweest bent dat niets met je werkelijke omgeving te maken heeft. In een soort mentale ruimte waarin al je verlangens tijdelijk vervuld worden."
Zo'n soort verlangen is ook te herkennen in Hollemans nieuwste werk, Loop. In dit filmpje volgt de camera de cirkelende beweging van een reclamevliegtuigje, dat de tekst I am flying achter zich aan sleept. "Het zegt iets over de afstand tussen de werkelijkheid en het utopische verlangen te vliegen, om goede kunst te maken, kortom, om al je goede voornemens."
Dit formele aspect doet denken aan klassieke conceptuele kunst, wat hier nog eens versterkt wordt door het gebruik van 16-millimeter film. Daarbij speelt ook de relativerende humor een rol. Holleman: "Ik vind dat humor een verbindend aspect heeft. De waarde van kunst ligt in het ervaarbaar maken van utopische constructies, maar ik wil dat verbinden met een soort besef over gewoonheid. Kunst hercoderen, nieuwe codes zetten. Ik heb gemerkt dat op dat gebied nog heel veel werk te doen is. Daardoor blijf ik het de komende tijd wel even in de kunst zoeken. En niet bij televisie of theater."
Being there, t/m 26 oktober in Stedelijk Museum Bureau Amsterdam, Rozenstraat 59, open: di t/m zo 11.00-17.00 uur
|
terug
mugweb