MEXICO in de pers

29 maart 2001

Tussen mantelpakje en manwijf Malou Gorter en Maureen Teeuwen spelen zichzelf in 'Mexico' Door Kester Freriks Voorstelling: Mexico, The Paradise in Me door Mug met de Gouden Tand. Regie: Michiel van Erp. Decor: Ruud van Empel. Muziek: Truus Melissen, Louis Ter Burg. Gezien: 28/3 Toneelschuur, Haarlem. Tournee t/m 1/6. Inl.: 020-6163218 of www.mugmetdegoudentand.nl In iedere man schuilt iets van een vrouw en in elke vrouw is een glimp van de man te ontwaren. Soms liggen de verhoudingen minder subtiel, dan kan de man of vrouw in jezelf flink tekeergaan. Met twee kanjers van actrices creëert documentairemaker Michiel van Erp de voorstelling Mexico, The Paradise in Me. Het is toneel op de grens van cabaret, het is spel op de rand van one-woman-show. Actrices Malou Gorter en Maureen Teeuwen spreken elkaar aan met hun voornaam. De setting is slechts een simpele aanleiding om de beide sterren te laten schitteren. Malou Gorter, gekleed in een fel-roze, strak mantelpakje, beheert zogenaamd de balie in een wachtkamer. Daar komt Maureen Teeuwen om raad voor haar probleem. Zij is vrouw. Maar in haar uiterlijk gedaante is de man in haar overheersend. Daarom valt ze op vrouwen. Dit zorgt voor toestanden. Loopt ze per toeval door een hoerenstraatje, wordt ze naar binnen gelonkt. Op school is een meisje op haar verliefd. Komt ze datzelfde meisje tijdens gymles tegen 'in haar 'hockeyrokje'. Liefde voorbij. In een interview verklaart regisseur Van Erp dat "veel teksten door de actrices werden aangedragen, gebaseerd op hun leven". Hijzelf zou dan verantwoordelijk zijn voor de "theatrale werkelijkheid". Het, is, inderdaad, lastig uit te maken waar het aandeel van de regisseur ligt en waar de actrices hun signatuur hebben geplaatst. Gorter en Teeuwen spelen geen personages, zij plaatsen zichzelf met hun grillige mimiek, hun fantasierijk spel in het hart van de voorstelling. Toch is de regisseur onmisbaar. Hij brengt een gedistantieerde filmstijl aan, waardoor het spel adem en ruimte krijgt. Knap gedaan is de montage. In tal van scènes spelen de actrices tegen zichzelf of tegen een denkbeeldige derde. Strikt genomen is er geen dialoog. Die vervreemding geeft verrassende effecten. Van groot ironisch talent getuigt de parodie op de talkshow, waarin schaamteloos wordt verhaald over pijnlijke gebeurtenissen uit het verleden. Teeuwen als de interviewer dendert in sneltreinvaart over de timide, met half-betraande ogen in het rond kijkende Malou Gorter. Is er sprake van een wat klam T-shirt, dan maakt Teeuwen daarvan een 'kletsnat shirt' dat de vormen van Gorter prijsgeeft. In de dramaserie Hertenkamp speelt Maureen Teeuwen de rol van Patty Paltier. Veel van deze wonderlijke rol tussen camp en soap, tussen ernst en verzengende ironie is in Mexico terug te vinden. Malou Gorter ziet zichzelf op de bühne als een diva. Dat neemt niet weg dat relaties stuklopen. In een monoloog, op verwezen manier uitgesproken alsof ze de avondsluiting houdt, vertelt ze dat liefde "niet alleen een geschenk uit de hemel is maar ook een kwelling. Het kan je leven vernietigen." En verder biedt Mexico nog veel meer: smartlap en Bruce Springsteen, een zelftest uit de Viva, plotse telefoongesprekken die nergens over lijken te gaan en toch ergens heen wijzen: naar een niet nader benoemde maar getemperd aanwezige eenzaamheid van de actrices daarginds op de speelvloer.

MEXICO in de pers

29 maart 2001

Fijne instant emotie door Maartje den Breejen Mexico van Michiel van Erp, Maureen Teeuwen en Malou Gorter, door Mug met de gouden tand, regie: Michiel van Erp. Gezien: 28/3 Toneelschuur, Haarlem, Daar vandaag nog. Van 11 t/m 14/4 in Frascati, Amsterdam. Van 8 t/m 19/5 in De Brakke Grond, Amsterdam. Twee vrouwen: Malou - zalmoranje mantelpak - identificeert zich liefst met sterren of met mensen met meningen. Met ene Steven, die zegt: "The world would be unliveable without art." Zo waar! vindt Malou dat. Of met de uitslag van een Viva-persoonlijkheidstest: stel je staat in een warenhuis en je blijkt in je onderbroek te staan, wat doe je: A B of C? Malou is dolblij te ontdekken dat ze een B-figuur is. En dan Maureen: zwart-wit ensemble, zwarte pumps - een vrouw, die dat zat is. Een snor en condoom zijn attributen waarmee ze graag speelt, er is niemand die zo nadenkt over de finesses van het scheren met stijl. Het zijn vrouwen waar de programmamakers van Catherine hun vingers bij aflikken. Heerlijk: mensen die niet zijn wie ze willen zijn, altijd goed voor de instant emotie en die zich geheel en al uitleveren aan de camera die toch aandacht betekent. Die Maureenen en Malous (ja hun echte naam, voluit: Maureen Teeuwen en Malou Gorter) trekken dagelijks in colonnes voorbij op de buis. Hun verhalen zijn al honderd keer verteld, betraand en gehoond en als een biecht aangehoord. Maar nog niet op deze manier. De regie van deze Mug met de gouden tand-productie is in handen van Michiel van Erp, een televisieman, die onder meer documentaires als Lang leve de Victorie maakte. Dat merk je: hij laat de actrices spelen alsof ze tegen een camera praten. Voor de denkbeeldige camera doen ze hun loopje, snikje, zuchtje en hun sexy of stoere pose en hun zielige verhaal, en het is aangenaam duidelijk dat ze dat loopje, dat snikje en dat zuchtje spelen. We kijken vrolijk en dwars door ze heen. En toch worden ze niet belachelijk en goedkoop. Van Erp is een talent en niet voor één gat te vangen. Hij spelt de formule van een praatprogramma als Catherine, en de parodie die hij inclusief commercials volgt, is om van te smullen, maar hij verdomt het de gasten die daarin verschijnen, belachelijk te maken. Hij speelt de wetten van het toneel uit tegen die van de televisie. Ja, de vrouwen zitten voor de camera, maar ze spelen onwaarschijnlijk goed dat ze niet geregisseerd worden, geen miljoenen kijkers toespreken, maar gewoon, ondergedompeld zijn in hun dagelijkse beslommeringen. Dan struikelt Maureen in haar poging mannelijk te doen over de bank, worstelt ze met schuldgevoelens. Is zij bijvoorbeeld niet de schuld van het vliegtuigongeluk in de Himalaya? En dan blijkt Malou eigenlijk precies te weten wat ze wil: seks en een man die collega's uitnodigt voor het eten, opdat ze kan pronken met haar voortreffelijke zelfgemaakte pasta. Met Hertenkamp bracht Mug met de gouden tand het toneel naar de televisie, nu brengt het gezelschap de televisie naar het toneel. Het kan dus toch: de luchtigheid en duur van een televisieprogramma en de nabijheid van toneel.

MEXICO in de pers

30 maart 2001

Zoeken naar glansrol door Marco Weijers Voorstelling: 'Mexico, the paradise in me' door Mugmetdegoudentand regie: Michiel van Erp Spel: Malou Gorter, Maureen Teeuwen Styling: Marjolijn Rosendaal Vormgeving: Ruud van Empel Gezien: Toneelschuur, Haarlem Traditiegetrouw krijgen de voorstellingen van Mugmetdegoudentand al repeterend vorm en inhoud. Dit keer vergde het lot echter wel heel veel van het improvisatietalent van de makers. De repetities voor 'Mexico, the paradise in me' waren in volle gang toen acteur Cas Enklaar - die een cruciale rol vervulde - ziek werd en moest afhaken. Stoppen of doorgaan, was de vraag. Documentairemaker Michiel van Erp, die met deze voorstelling debuteert als theaterregisseur, koos voor het laatste. Ter elfder ure gooide hij de hele opzet om, waardoor ook acteur Theo Pont het veld moest ruimen. Aan Malou Gorter en Maureen Teeuwen de taak samen de kar te trekken. Toepasselijk genoeg spelen zij nu vrouwen die krampachtig zoeken naar een rol. Maar hoe echt is echt? Mensen zijn zich steeds duidelijker bewust van de aandacht van anderen en gaan er zich naar gedragen. Imago's worden bedacht, goede eigenschappen benadrukt, slechte weggemoffeld, passende clichés omhelsd. Behaagziek verdwalen we in het beeld dat we van onszelf scheppen. Ze ontmoeten elkaar in een wachtkamer, waar Gorter incidenteel de telefoon beantwoordt en Teeuwen wacht op een afspraak. Met enige moeite ontspint er zich tussen hen een gesprek. Hoewel, geluisterd wordt er nauwelijks en praten doen ze vooral langs elkaar heen. Niets aan de twee is echt. Ze dromen van een groots en meeslepend leven. Ze willen een ander zijn: filmster, man, muziekdiva, onderwerp van een romantisch gekweeld nummer. De vrouwen vertonen de bestudeerde maniertjes die in hun ogen horen bij een dergelijk bestaan, een pose die hun eenzaamheid slechts voor even verhult. Toch wordt de tragiek hiervan niet onderstreept. De losjes gemonteerde scènes zijn eerder komisch en grenzen soms aan het absurde. Niet alleen in hun daden zijn de vrouwen namaak, ook hun woorden lijken rechtstreeks ontleend aan talkshows als 'Catherine' en 'Het spijt me'; bekentenis-televisie die oprechte emoties laat wijken voor sensationele verhalen, opgediend in hapklare brokken. In één ronduit hilarische scène worden zulke programma's zelfs heel direct geparodieerd, met Maureen Teeuwen in de glansrol van een naar vunzigheid vissende presentator. Michael van Erp regisseerde geen afgerond verhaal, zijn theaterdebuut bestaat uit een verzameling observaties die met enige afstandelijkheid worden uitgespeeld. De twee actrices weten goed weg met die aanpak, spelen effectief op de lach zonder plat te worden. Diep gaat het evenmin. De onderliggende pijn wordt wel gesuggereerd, maar is nergens voelbaar. Waardoor 'Mexico, the paradise in me' meer vermaakt dan raakt.

MEXICO in de pers

31 maart 2001

Snakken naar romantiek in wachtkamer Door Hein Janssen Voorstelling: Mexico, The Paradise in Me door Mug met de Gouden Tand, regie Michiel van Erp. In Toneelschuur Haarlem 28 maart, tournee Tournee t/m 24/11. Als er tijdens de repetities van een theatervoorstelling van alles mis gaat en de makers zetten toch door, dan is dat dapper. Acteurs en regisseur zijn ondanks de tegenslagen kennelijk zo overtuigd van de goede afloop dat het publiek een kaartje mag kopen en de critici welwillend worden verzocht een stukje te schrijven. Bij deze. Theatergroep Mug met de Gouden Tand nodigde televisiemaker Michiel van Erp uit voor het regisseren van een voorstelling. Twee acteurs en twee actrices zouden het gaan hebben over 'oudere androgyne mannen', over mannelijkheid en vrouwelijkheid en alles wat daar tussen zit. Cas Enklaar werd ziek, Theo Pont verliet om artistieke redenen de productie; Malou Gorter en Maureen Teeuwen bleven over. Waar zouden ze het over gaan hebben? . 'Twee vrouwen en hun avonturen in een wachtkamer. Een voorstelling over identiteit en heimelijke verlangens'. Wat zien we? Een balie in een soort wachtkamer, een zitbank en een tafeltje met tijdschriften. Malou Gorter in een zuurstok-roze mantelpak, Maureen Teeuwen in een zwart-crème jurk met bijpassende jas. De vrouwen zouden wat styling betreft zo uit de erg leuke tv-serie Hertenkamp, ook een Mug-productie, gestapt kunnen zijn. Maar helaas, zoveel dramatische en komische plotlijnen als Hertenkamp kende, zo weinig verhaal zit er in Mexico. Malou en Maureen, zo heten de actrices en zo heten ook de personages, doen sketches, zingen (of neuriën) een liedje, geven een stukje mime ten beste en laten regelmatig betekenisvolle stiltes vallen. Er zal heus wel een gedachte achter zitten, maar welke? Een psychologische test uit een vrouwenblad, het playbacken van Charlene's hit I've never been to me, het meezingen van Streisands You don't bring me flowers, een al te gemakkelijke parodie op een tv-bekentenisprogramma als dat van Catherine Keyl - dat alles suggereert dat de vrouwen op zoek zijn naar een romantische duiding van het bestaan. Ze snakken naar het moment waarop ze snikkend voor de voeten van die ander kunnen vallen, of die ander nu een vrouw danwel een man is. Neuroses, obsessies, hunkering - het gaat hier van therapie naar annonce. En omdat de actrices bijna voortdurend langs elkaar heen en tegen een (niet aanwezige) derde praten, gaat Mexico ongetwijfeld ook over miscommunicatie. Een klein uurtje theater, met twee goede actrices en een regisseur die met programma's als Lang leve de Victorie en Ons Genoegen voor de mooiste televisie van de gelopen jaren heeft gezorgd. En dan toch dit volledige gebrek aan communicatie tussen de artiesten en deze toeschouwer: het is bijna een nieuwe poging tot voorstelling waard.

MEXICO in de pers

april 2001

Mexico The Paradise in Me door FS regie Michiel van Erp met Malou Gorter en Maureen Teeuwen 19/4 Gigant, Apeldoorn - 21/4 Plaza Futura, Eindhoven - 24/4 en 25/4 Theater a/h Spui, Den Haag Twee vrouwen in een wachtkamer. Zo'n kale, kille wachtkamer, ergens in een modern gebouw, waar achter kale, kille deuren mensen met iets bezig zijn. Waar ze precies zijn of waar de vrouwen op wachten wordt niet duidelijk. Ze wachten en om de tijd te doden beginnen ze te praten. Soms vertellen ze elkaar iets, een andere keer praten ze voor zich uit tegen een denkbeeldige persoon. Het zijn intieme bekentenissen die ze elkaar, soms zingend of playbackend, toevertrouwen. Over de angst om weer verliefd te worden of over een overleden vader die in een droom verschenen is. De fysieke ruimte blijft een uur lang hetzelfde, maar de theatrale werkelijkheid verandert onder invloed van de verhalen en de wisselende rollen. De actrices Malou Gorter en Maureen Teeuwen droegen zelf teksten aan, die door regisseur Michiel van Erp bewerkt werden. Mexico is daarmee de eerste theaterproductie van Van Erp, die van origine tv-maker is van bekende series als 'Lang Leve...' en 'Ons genoegen'. De korte, losstaande scènes vloeien soepel in elkaar over. Zoals de hilarische parodie van een typische talkshow á la Catherine Keyl die gevolgd wordt door een soort verleidingsscène. Gorter en Teeuwen beschikken beiden over een subtiele mimiek, waardoor de perfect getimede stiltes tot de sterkste momenten behoren. Een duidelijke verhaallijn ontbreekt, maar de twee sublieme actrices houden je met minieme middelen een uur lang gevangen in een eigenaardige sfeer. Heel af en toe neigt het geheel naar het absurde. Maar omdat de personages te gewoon zijn en hun ervaringen te alledaags, is het tegelijkertijd erg realistisch. En een enkele keer helaas iets te clichématig. Volgens Van Erp zelf gaat de voorstelling over het verlangen om iemand anders te zijn. Het is echter eerder een gevoel van vervreemding dat ongemerkt opwelt. Mexico is een bijzondere voorstelling over hoe mensen, ondanks alles, toch vreemden voor elkaar blijven.

terug

MEXICO