mugmetdegoudentand
(about the company, Arbeitsweise)  
 
mugmetdegoudentand actueel projecten | werkwijze | mugweb | te koop | reacties | contact
niks
krant

meepesaant

recensies, aankondigingen en interviews
recensies
aankondigingen en interviews
radio en tv
  • radio: Nacht van het Goede Leven zondagnacht 16 oktober op maandagnacht 17 oktober van 2.00 tot 6.00 uur.  luister online
  • radio: Kunst en Cultuur op Amsterdam FM 7 oktober tussen 16.30 en 17.00 uur met Marcel Musters.  luister online
  • tv: Kunststof TV 2 oktober op Nederland 2 van 18.05 uur tot 18.45 uur, met Marcel Musters.
    kunststoftv.ntr.nl
  • radio: De Avonden 29 september, Botte Jellema in gesprek met de meepesaant-acteurs.
     luister online
  • tv: De Wereld Draait Door 28 september, Marcel Musters en Marc-Marie Huijbregts te gast bij Matthijs van Nieuwkerk. bekijk het item
  • radio: Opium Radio 17 september tussen 14.30 uur en 16.30 uur, met Marcel Musters.
     luister online
  • tv: Opium TV 27 augustus, met Marcel Musters. bekijk het item

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

1 november 2011

'Meepesaant': de tantes van iedereen


door: Joost Goutziers

In de Schouwburg speelden Marcel Musters en Marc-Marie Huijbregts 'Meepesaant', een kostelijk en schitterend stuk over twee Tilburgse zussen. Heel herkenbaar ook.

Oorspronkelijk zou 'Meepesant' in de kleinere Studio van Theaters Tilburg worden gespeeld, maar uiteindelijk wilden zo'n tweeduizend mensen de voorstelling met Marc-Marie Huijbregts en Marcel Musters als twee Tilburgse zussen gaan zien. Om die reden speelden de twee zondagmiddag in een bomvolle grote zaal voor alle gelukkigen die door loting een kaartje wisten te bemachtigen. De acteurs, die beiden in Tilburg zijn geboren en getogen, spelen de zussen Riet van den Biggelaar en Jeanne van Oosterhout. De dames zitten om tafel, spelen kaart, praten en breien. Als een man van de Leesmap belt, worden de karakters meteen uitgetekend. Riet (Marcel Musters) is inlevend, gevoelig en een vredestichter. Zus Jeanne is een stuk harder, recht door zee, dwingend en bemoeizuchtig. Ze schreeuwt vanachter de tafel naar de man aan de andere kant van de lijn, terwijl haar zus met hem in gesprek is. Met die Jeanne valt niet te sollen, zo omschrijft ze haar pantser. Het verschil in karakter wordt verder uitgespit bij het bespreken van de plotse dood van zus Gerda. De twee moeten een bidprentje en toespraak schrijven en contact zoeken met broer Jan, die stevig onder de plak zit bij zijn vrouw Jo. Zo vinden ze. De zussen hebben elkaar keihard nodig, maar de onderhuidse spanning en irritaties worden steeds meer voelbaar. Musters en Huijbregts weten de twee zussen op een voortreffelijke manier neer te zetten. Ze zijn heel Tilburgs, heel herkenbaar, volks, grappig, zonder zich ook maar een enkel moment in platheid te verliezen. De timing is uitstekend, het spel uitgebalanceerd, het loopje van Jeanne is hilarisch, maar tegelijkertijd is 'Meepesaant' schrijnend. De zussen laten het publiek meekijken in hun persoonlijk leed en als de twee de bril even afzetten, zitten er ineens twee acteurs die hun eigen ervaringen met het publiek delen. Zo zijn de typetjes geïnspireerd door de tante van Musters die jarenlang bij de Tilburgse Schouwburg heeft gewerkt. 'Meepesaant' raakt en is zelfs meer dan een feest van herkenning. Dat neemt niet weg dat deze voorstelling juist in Tilburg speciaal is. Een opgewonden spanning in de zaal was vooraf voelbaar: dit was typisch Tilburgs en daar kwamen mensen graag voor. Ze werden op hun wenken bediend: het stuk dat door Mugmetdegoudentand is gemaakt voor Theater Bellevue in Amsterdam werd in het Tilburgs gebracht en herkenbare locaties als de Besterd, Peerke Donders en Leenherenstraat vlogen over tafel.

Peter (67) en Jeanette (63) van Amelsfort stapten enthousiast de zaal uit. "Ik moest denken aan mijn eigen tantes, die voerden ook zulke discussies", zegt Peter. "Hoe zij met elkaar omgingen, dat zie ik hier terug. De één belde en de ander riep er doorheen: 'zeg dit, zegt dat'. Dat is zo herkenbaar." Roel Cools (23) en Sheila Mecking (20) hebben een zelfde ervaring. Uit eigen kring, maar ook door hun werk. "Marc-Marie heeft het over bonbons kopen op de Besterd", zegt Sheila. "Dat herken ik zo. Daar hebben we het thuis ook wel eens over. Ook de overgang van dialect naar netjes praten is herkenbaar. Als mijn moeder met haar zussen praat, gaat dat meteen in het Tilburgs." Beiden hebben een baantje in een verzorgingstehuis en het leek alsof ze enkele bewoners op het podium terugzagen. Sheila: "Soms is er een nieuwe bewoner. Die wil bij het eten aanschuiven, maar wordt weggestuurd. 'Dit is onze tafel', reageren de mensen dan. 'Meepesaant' was zondag om 12.30 uur. Een prettig tijdstip, aldus Peter en Jeanette van Amelsfort.

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

31 oktober 2011

Sterke vrouwen


tekst: Koen Kleijn, fotografie: Marc Deurloo




In de zesentwintig jaar van zijn bestaan is mugmetdegoudentand uitgegroeid tot een invloedrijke en succesvolle toneelgroep, met een zeer breed scala aan activiteiten, maar het is altijd een heel kleine organisatie gebleven. De naam kwam van een raadseltje dat Marcel Musters' moeder hem ooit opgaf: "Het vliegt door de lucht en het blinkt." De drie leiders. Joan Nederlof. Lineke Rijxman en Marcel Musters. schrijven, regisseren en spelen zelf. En ze werken zelf veel buiten de deur. Nederlof schreef een groot deel van Gooische Vrouwen. Musters speelde in vele tientallen films en tv-series.

Als Winq Marcel Musters (19591 spreekt ap een late vrijdagmiddag in augustus, in de oefenruimte, een verbouwde snijzaal van het oude Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam, is hij net klaar met een repetitie voor Meepesaant ITilburgs voor 'en passant'!, een lunchvoorstelling met Marc-Marie Huijbregts. Huijbregts geeft een handje en neemt schielijk afscheid. Die houdt niet zo van interviews. Musters heeft er geen moeite mee. Alles voor de goede zaak, de Mug. Hij is een gretige open prater, Brabants-gemakkelijk, een tikje fors. een gezonde kop, hartelijk. Voor hem is de variatie en de uitwisseling met andere theatermakers de kern van het werk.

"De kracht van mensen die echt goed zijn, regisseurs als Johan Simons, bijvoorbeeld, is dat ze een goede bundeling van mensen kunnen maken. De goede acteurs voor de juiste stukken met de juiste dramaturgen, mensen die net óp de tijd zitten, zeg maar. Dat doen wij ook. in het klein. Wij hebben geld voor anderhalve productie per jaar. meer niet. We hebben alle drie hele andere interesses, dus we vinden het allemaal leuk dat de Mug wat breder is en heel andere dingen kan doen. Zoals nu met Marc-Marie, en eerder met Maria Goos, Hanneke Groenteman, Michiel van Erp of Frank Houtappels." Musters heeft dit jaar niet te klagen over werk. Naast van de voorstelling met Huijbregts is hij dit najaar op tv zien in Geen Probleem van Wim Helsen en Theo Maassen en eind september in de speelfilm De Bende van Oss. Hij heeft ook een grote rol in Lijn 32, een veelbelovende serie van KRO/NCRV, geregisseerd door Maarten Treurniet.

Musters: "Ik heb veel goeie dingen Ie doen. Ik krijg ontzettend veel aanbiedingen. Ik vind het leuk om te filmen, maar de meeste dingen kan ik niet doen, omdat ik al vol zit. Soms vind ik iets zó leuk. dat ik het tóch doe. maar dat betekent dan dat ik 's avonds speel, 's nachts om 2 uur thuis kom, om 6 uur word opgehaald voor een serie of een film, de hele dag werk, en dan weer de bus in naar waar ik 's avonds moet spelen. Het is zwaar, hoor. Dat is het nadeel van een kleine groep, op tournee - datje altijd een ontregeld leven hebt. Als je speelt ga je élke avond uit eten in de stad waar je speelt, en als je terugrijdt heb je nog zo veel energie dat we stoppen bij elke benzinepomp. Niet alleen om te plassen, maar ook voor de marsen en de chips. Dan lig je dus altijd met een volle maag in bed."

Je bent nu heel erg fit, volgens mij. "Ja, ik ben nu heel erg fit."

Je was toch erg dik? "Ik ben 25 kilo afgevallen."

25 kilo?! Hoe is dat gegaan? "Nou. gewoon, eigenlijk vrij makkelijk. Ik had een halfjaar vrijgenomen. Toen ben ik naar New York geweest. Ik heb gewoon

minder gegeten en gesport. Ik wilde per se niet zon crashdieet doen, met pillen en zo; ik wilde het gezond doen, en dat is gelukt. Het gaat goed."

BORSTEN EN PRUIKEN
Het nieuwe stuk is eind augustus nog lang niet af, ook al zijn de voorstellingen op voorhand al bijna uitverkocht. Op tafel in de repetitieruimte liggen pakken met speelkaarten, een bh met nepborsten, schriftjes, volgeschreven vellen papier, pakjes Marlboro (van Musters), een ongebruikte videocamera. Er staat een half dozijn vrouwenpruiken op etalagekoppen.

Zijn dit jouw borsten? "Deze zijn nog niet de goeie, we krijgen echte borsten, waar je, zeg maar, deining in krijgt. Geen siliconen, maar gewoon een ballon met water er in. Met een heel goede beugel-BH, dan krijg je wel goede deining zoals…"

Nou, goh. Hoe kwam je aan Marc-Marie Huijbregts? "Nou, eigenlijk is hij aan mij gekomen. Ik heb een voorstelling gemaakt met Maria Goos over onze Brabantse moeders. Die had Marc-Marie gezien. Toen zijn we een paar keer op het terras gaan zitten praten, op z'n Brabants - want meteen worden we dan weer Brabander - en toen bleek dat we eigenlijk hetzelfde soort leventje hadden gehad, daar in Tilburg. Dat onze families heel erg veel op elkaar leken, en elkaar ook kenden. Die gesprekken gingen meteen over onze tantes en onze moeders. Marc-Marie is een moederskindje, eigenlijk, ik had ook een heel goede band met mijn moeder. De moeder van Marc-Marie kaartte vaak met haar broer en zus. Mijn moeder had zes zussen, geloof ik, en die kaartten altijd op dinsdagmiddag. Die zussen kwamen dan al om elf uur 's ochtends. Het eerste kwartier hadden ze het over de kwaaltjes die ze allemaal hadden, en daarna gingen ze kaarten. Daar gingen ze de hele middag mee door. Dan hadden ze het over hun kinderen, over hun mannen, over de ellende, over het nieuws, de wereld en zo. Die vrouwen, die moeders en die tantes, dat waren voor ons vrouwen die heel sterk waren, wel echt huisvrouwen, maar simpele, krachtige vrouwen."

Dat spelen jullie in het Brabants? "Het gekke is: toen ik naar Amsterdam ging had ik heel veel last van mijn Brabants. Dat wilde je een beetje achter je laten en ABN praten - tenminste, bij mij was dat zo, Marc-Marie is altijd wel een echte Brabander gebleven. Maar hoe ouder ik word, hoe meer ik de kracht zie van zo'n dialect, en de liefde ervoor wordt steeds groter."

Wat is de kracht ervan? "Ik kan 't niet precies omschrijven, maar je kan met Brabants op een ándere manier over dingen praten dan als je ABN praat. De gesprekken vroeger bij ons thuis met die tantes, dat waren nooit echt diepzinnige gesprekken, maar ze hadden het wél over alle levensvragen. Ik denk dat mijn moeder en mijn tantes, als ze nog geleefd hadden, absoluut heel slimme dingen over de geldcrisis zouden hebben gezegd. En heel goede oplossingen hadden bedacht. Diepzinnig maar op een hele alledaagse manier. Heel direct. En heel charmant, eigenlijk."

Marc-Marie Huijbregts in een jurk, dat wordt lachen, dus? "We streven ernaar dat het een serieuze voorstelling wordt waar je ook om moet lachen, een beetje tragikomisch. Zoals het leven is, eigenlijk. Een voorstelling met verschillende lagen, die gewoon ook goed is. Het werk dat de Mug maakt, of wat Frank Houtappels en Michiel van Erp maken, dat heeft allemaal met gewone mensen te maken. Het heeft een soort simpelheid, of quasi-simpelheid. Het is nooit eenduidig. Je wilt tóch ook die andere kant laten zien. Dat is best lastig, met Marc-Marie, omdat mensen zo gewend zijn om meteen om hem te lachen."

"Ik houd ervan als acteurs ook de andere kant laten zien. Ik zou het bijvoorbeeld met leuk vinden om een held te spelen, in een film. Vind ik niks aan. Ik zou wel een held willen spelen met een duistere kant, of een duister iemand met een heldenkant, zoiets. Daar ben ik altijd naar op zoek: kan ik meer laten zien dan alleen wat er in de tekst staat? We proberen hier niet twee jongens te zijn die travestieten spelen, we proberen echt die vrouwen te zíjn - mensen die gewoon proberen het beste ervan te maken. Het leven is toch vooral: reageren op alle ellende die op je afkomt, merk ik. Hoe ouder ik word. Al die zieken en dooien en dan krijg je zelf iets en dan... Vroeger dacht ik echt dat het leven maakbaar was, en dat is nog wel zo, maar eigenlijk maar voor een heel klein gedeelte."

Hebben je ouders moeite gehad met je homoseksualiteit? "Ik heb nooit een coming-out gehad. Het ging vanzelf, eigenlijk. Mijn ouders hadden er nooit problemen mee, want de beste vriend van mijn vader was homo. Toen mijn vader mij vroeg 'En. heb je al een vriendin?' zie die vriend: 'Ja, maar eentje met een snor.' Mijn vader: 'Oh, breng 'm een keer mee, leuk'. Verder is er nooit ingewikkeld over gedaan, ook door mijn broers niet. Maar toen ik erachterkwam wat acteren was, toen dacht ik: ik moet hier weg. Ik wil toch gewoon mensen ontmoeten die ik leuk vind."

Maar dat ging niet vanzelf? "Ik wilde wel acteur worden, maar ik had nog nooit geacteerd, dat was alleen maar een idee! Ik durfde het gewoon niet. Dáár moest ik overheen. Ik heb eerst vijf jaar in de psychiatrie gewerkt. Pas op mijn 23=,c kreeg ik het echt op mijn heupen, toen moest ik het proberen, en toen ben ik godzijdank in één keer op de toneelschool aangenomen."

In Amsterdam. "Ik wilde per se naar Amsterdam. Ik had altijd een fantasie dat ik daar naartoe moest. Je denkt overigens dat die toneelschool vol zit met homo's, maar in mijn klas - in mijn jaar, op de hele school... [Hij denkt na]... ik denk dat ik in die tijd de enige homo was."

Je staat niet met de Gay Pride op een boot? "Nee. Ik vind die Gay Pride wel leuk, maar ik vind het jammer dat de kans niet wordt genomen om op die boten meer statements te maken, en dan ook goed, dus niet met alleen met ballonnetjes. Het zou wat meer waardigheid kunnen hebben. Ik heb me er nooit zo mee bemoeid, maar de laatste jaren, nu het klimaat zo verandert, word ik heel strijdbaar, merk ik. Als dingen echt worden teruggedraaid, als homo's ineens weer anders' worden, of 'minder', dan ga ik echt op de barricaden! Weigerambtenaren, bijvoorbeeld, dat vind ik bizar! Dat zoiets mogelijk is, dat vind ik écht niet kunnen!"

Toon je dat engagement ook op het toneel? "In zekere zin wel. Niet altijd. Kijk, Meepesaant is 'geëngageerd in het klein'. Je laat gewone mensen zien, gewone slimme mensen die in het leven staan. Maar een voorstelling als Verlichtinglight - die we vorig jaar hebben opgevoerd en die gaat over de historische Verlichting, maar dan vooral om ¡ets over déze tijd te kunnen zeggen - die vind ik wel geëngageerd. Wilders misbruikt de term verlichting zo vaak, die pakt er uit wat hij kan gebruiken. Hij heeft het over 'vrijheid', maar eigenlijk vind ik dat hij die vrijheid ziet als allemaal kleine gevangenisjes - want hij sluit allemaal dingen uit, en af. Ik vind het heel irritant dat tegenwoordig alles zeker moet zijn. Alles wat je zegt moet zekerheid uitstralen. Ten tijde van de Verlichting zeiden mensen vaak: je moet kunnen twijfelen. Wilders en dat soort mensen zeggen nu: 'Dit! Is! Mijn! Mening!' Maar een mening, tja. een mening is ook maar een mening, en die heb je ook maar ergens gehoord. Twijfelen is heel goed. Ook al word je er soms helemaal gek van."

"Stel je voor: wij zitten hier zes weken met z'n tweeën in deze ruimte te repeteren. Dan weet ik: straks komt die fase dat je denkt: dit wordt he-le-maal niks. dit wordt een verschrikkelijke mislukking. Je wéét datje daar doorheen komt, en je wéét datje uiteindelijk doorwerkt tot het goed wordt. Dan denk ik: god, dan ben je nou zó ervaren, dan doe je dat al 25 jaar, dan zou je toch denken: die fase kun je wel overslaan. Maar ik hoor van iedereen die met zo'n creatief proces bezig is: dat hoort erbij. Zwaar hoor."

Je gaat elk jaar een tijdje naar New York om te ontspannen, nietwaar? "Je zegt het alsof je denkt: dat kán niet! Maar ik hoef daar niks te doen. ik kan uren op een bankje zitten kijken naar die ratrace, naar die mensen. Ik word juist rustig, omdat ik denk: doen jullie het maar. Gek genoeg ontstaan bij mij veel meer ideeën als ik dáár zit, op dat bankje, dan als ik in de natuur zit. In de natuur word ik heel onrustig. In New York niet."

Dat klinkt als een gelukkig leven. "Nou, ik ben niet ongelukkig. Gelukkig vind ik zo'n moeilijke term."

Maar dit is wat je wilde, toch? Toen je wegging uit Tilburg? "Ja. Ja. Het is zelfs nog beter geworden dan wat ik wilde."

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

8 oktober 2011

Onder het gekwebbel en de vileine grappen ligt de tragiek


Door Robbert van Heuven

Het stalgevoel, zo noemt Marc-Marie Huijbregts het. Het gevoel dat je krijgt als je uit school komt en al je tantes zitten aan tafel te kaarten en in het Tilburgs te kwebbelen. En dat je je daar veilig en thuis bij voelt. Marcel Musters herkent dat gevoel. Hij komt ook uit Tilburg en had ook zulke tantes.

Over die Brabantse vrouwen en het kleine en grote leed aan de koffietafel maakten Musters en Huijbregts bij mugmetdegoudentand de lunchvoorstelling 'Meepesaant', Tilburgs voor 'tussendoor'. Twee zussen kaarten, keuvelen, maken ruzie met het bedrijf dat de leesmappen rondbrengt en proberen meepesaant ook de begrafenis van hun bij een cruise overleden zus voor te bereiden.

Twee mannen die met pruiken op en met een Brabants accent twee oudere vrouwen spelen, had makkelijk kunnen uitmonden in platte grappen en grove karikaturen. Musters en Huijbregts blijven daar gelukkig ver van weg, omdat ze hun Tilburgse tantes wel degelijk serieus nemen. Al weet Huijbregts als begaafd cabaretier met zijn pinnige en dominante Sjaan de lachers snel op zijn hand te krijgen. Sjaan dreigt daardoor iets te veel een typetje te worden. Musters lijkt daarentegen nauwelijks te hoeven spelen om zijn personage een bedeesde en licht treurige diepgang mee te geven, wat een mooi contrast geeft met de nogal aanwezige Sjaan van Huijbregts.

'Meepesaant' is absoluut een geestige voorstelling, maar neigt soms ook een beetje naar het langdradige, doordat de gesprekken vaak kabbelen, zichzelf herhalen en vooral oppervlakkig zijn. Het schrijven van een bidprentje levert een paar vileine grappen op over de overledene, maar die worden herhaald als er ook nog eens een gedicht moet worden geschreven.

Het is juist onder de kabbelende nietszeggendheid van de alledaagse gesprekken en onder die vileine grappen dat de echte tragiek van de voorstelling ligt. Er wordt vooral gekwebbeld en gegrapt om het maar niet over het echte leed te hebben: een overleden liefde, een doodgeboren kind of de angst voor de wereld die achter de witte vitrages ligt. Woede en verdriet houd je voor je. Een paar keer weten Musters en Huijbrechts die tragiek mooi invoelbaar te maken en op die momenten raakt 'Meepesaant'. Ook omdat het duidelijk maakt waarom die koffietafel zo veilig en vertrouwd voelde toen de twee acteurs jong waren. De echte wereld bleef buiten. Nu ze nostalgisch terugkijken, blijkt dat die veilige middagen toch enigszins gelogen waren.

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

8 oktober 2011

De mannen die de Tilburgse dames Riet en Sjan spelen, zijn een plezier om naar te kijken, ook omdat ze er zelf duidelijk lol in hebben.


Door Karin Veraart

Zo af en toe stappen ze uit hun rol en spreken ze het publiekaan. Al meteen in het begin van de voorstelling bijvoorbeeld, om de titel ervan even uit te leggen en te vertellen hoe ze op het idee gekomen zijn dit stuk te maken. Dat doorbreken van die 'vierde wand', dat contact te zoeken met het publiek kan heel genant uitpakken, maar hier past het prima. Als toeschouwer wil je ook wel even weten waarom Marc-Marie Huijbregts en Marcel Musters twee Tilburgse dames van zekere leeftijd spelen.

Bovendien zit je tijdens de lunchvoorstelling zo dicht op hun kaarttafeltj e dat het eigenlij k wel natuurlijk voelt om aangesproken te voelen. In dat opzicht heeft Meepesaant dezelfde sfeer als Smoeder dat Musters een paar jaar terug met Maria Goos maakte over Brabantse moeders; een voorstelling met een zuidelijke/ee/, met een bepaalde gemoedelijkheid - maar zeker niet te veel.

De mannen spelen Riet en Sjan en dat is op zich al een plezier om naar te kijken, ook omdat ze er zelf duidelijk lol in hebben. Riet (Musters) is de zachtaardige van het duo, Sjan een stuk venijniger. Ze roddelen heel wat af: de ganse familie en kennissenkring gaat over de tong op een manier die heel herkenbaar is, gebaartjes incluis: gewapper tegen de opvliegers, een opgeheven vingertje, hand in de rug.

Met Tilburgse tantes (Musters en Huijbregts komen beiden uit die stad) in het achterhoofd, is de voorstelling al improviserend ontstaan, waarbij de laatste tekende voor het grootste deel van de tekst. Het aardige is dan dat het niet blijft bij kabbelend geklaag, gekaart en kruiswoordgepuzzel; iedere keer neemt het verhaal net even een andere wending dan misschien voorzien - zo blijft het steeds onderhoudend. En de dametjes met hun lief en leed, van leesmap, moeilijke voeten en gebitten, een rare moedervlek en dat slechte geheugen voor namen, tot hun onverhoopt gevoel voor drama en tragiek, die zijn gewoon kei-leuk.

Dames van zekere leeftijd

Het aardige is dat het niet blijft bij kabbelend geklaag, gekaart en kruiswoordgepuzzel; iedere keer neemt het verhaal net even een andere wending dan voorzien - zo blijft het steeds onderhoudend.

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

7 oktober 2011

Generatie van onvervulde levens in tedere travestie


Door Henk van Gelder

Twee Tilburgse tantes, in de Leenherenstraat 108. Als altijd leggen ze hun wekelijkse kaartje, maar ze moeten deze keer ook een crematie regelen. En dan komt er ook nog wat nooit geheeld verdriet van vroeger naar boven, want dit zijn vrouwen met onvervulde levens – uit een generatie waarin ook heel veel andere levens onvervuld zijn gebleven. Deze twee worden, in authentieke damesuitdossing en met zichtbaar toneelspelersgenoegen, gespeeld door Marc-Marie Huijbregts en Marcel Musters. Ze zijn grappig door het grillige verloop van hun conversatie, waarin de kleur van de kleding bij de crematie („Donkergeel? Is ’t meer donker of is ’t meer geel?”) evenveel gewicht krijgt als de al door eerdere lezers ingevulde kruiswoordpuzzels in de leesportefeuilleblaadjes. Maar tegelijk laten de acteurs ook zo veel tederheid zien dat de vrouwen niet alleen maar typetjes zijn.

Huijbregts en Musters leiden hun lunchpauzevoorstelling zelf in. Ze vertellen dat dit de tantes uit hun jongensjaren zijn, toen ze zelf nog dachten dat het leven altijd zo veilig en zo overzichtelijk zou blijven. Maar dat is net zo’n overbodig praatje als het latere intermezzo, waarin ons de functie van een bidprentje wordt uitgelegd. Zulke verklarende voetnoten gaan lastig samen met de terloopsheid van de tantestekst.

Alle voorstellingen van Meepesaant zijn intussen uitverkocht. Maar volgend jaar komt er – terecht – een reprisetournee.

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

7 oktober 2011

Huijbregts stijgt als Jeanne boven zichzelf uit


door Joukje Akveld

Het werd aan alle kanten verwacht: de voorstelling was al uitverkocht nog voordat zij één keer was gespeeld. Maar als de acteurs dan echt zo goed zijn als iedereen voorspelde, komt dat tóch als een verrassing.

Marcel Musters en Marc-Marie Huijbregts hebben zich in oude dameskleren gestoken, pruiken opgezet, brilletjes aangemeten en ja hoor – weg zijn ze, de bebaarde acteur en de cabaretier en tafelheer uit De wereld draait door: aan het tafeltje in de Palonizaal van Bellevue zitten twee vrouwen. Twee zussen om precies te zijn, Riet (Musters) en Jeanne (Huijbregts).

De acteurs hebben het Tilburgse accent uit hun jeugd opgepoetst en in ABT (algemeen beschaafd Tilburgs) gaan ze los over de leesmap die al twee weken niet is bezorgd, de nachtrust die te wensen overlaat, hun dode zus Gerda met wie het zo jammerlijk afliep tijdens die lang-gedroomde cruise met onbeperkt kip eten.

Riet – zelfgebreid vest, grote blauwe vrouwenbroek – is de goedmoedige, de sussende met de reusachtige boezem, het soms ineens hevige verdriet. Jeanne – stijf been, hand in de rug, geknepen oogjes – is de vileine, de in de reden vallende met de schrille stem. "Wè?" snerpt ze als haar zus aan de telefoon zit en ze niet kan volgen wat er aan de andere kant gezegd wordt. "Riet! Wè?!"

De vitrage hangt vier lagen dik voor de ramen, de kaarten voor een volgend potje zijn geschud en lós gaan ze weer. Over de tekst op het bidprentje voor hun dode zus. Over het gedicht dat Jeanne op de begrafenis zal voordragen.

Echt diep gaat het niet, maar hoe herkenbaar zíjn deze vrouwen? De uitstapjes naar de eigen levens van de acteurs hadden niet gehoeven; uit interviews wisten we al dat de twee heren een eerbetoon wilden brengen aan de tantes die vroeger kaartend en kletsend de huiskamers van hun families bezetten. Musters is goed, Musters is meer dan goed met zijn waggelende loop en feminiene sentimenten – hier verrijst een struis en authentiek stukje Tilburg.

Maar Huijbregts stijgt in deze voorstelling boven zichzelf uit. Die tong die alsmaar onrustig door zijn mond roert, die ongeduldige gestiek, de onnavolgbare wijze waarop hij een in partjes gesneden appel naar binnen rommelt – de transformatie is bijna griezelig, zó echt.

Inmiddels zijn er voorstellingen bijgeboekt en is er een reprisetournee gepland voor augustus. Nu reserveren.

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

4 oktober 2011

‘Het is allemaal niet zo intellectueel, maar er schuilt grote kracht in’


Door onze redacteur Herien Wensink

‘Nou, ge betoalt ’r toch veur!’ Tante Sjan heeft net in vet Tilburgs accent telefonisch haar beklag gedaan over de leesmap van zus Riet, die óf niet komt, of „met alle ‘puuzels’ al ingevuld”. Riet is goeiig en begripvol, Sjan fel en vol gif. Riet is acteur Marcel Musters, met hangtieten en oversized paars vest. Sjan is cabaretier Marc-Marie Huijbregts, in een nylon blouse met grafisch dessin en bijpassende glimmende broek. Tilburgse tantes spelen ze, typetjes. Ze roddelen, kaarten, snauwen, klagen, huilen of gieren juist van de lach. Musters en Huijbregts spelen ze vet, karikaturaal. Maar ze voor gek zetten, dat is niet de bedoeling. Het zijn tenslotte hun eigen tantes.

Musters: „Wij komen daar vandaan; ik zat erbij, bij die tafel met mijn moeder en haar vijf zussen. Ik ben met dat kletsen en kaarten opgegroeid.” Heimwee naar die tijd bracht de acteurs bij elkaar. Hun ouders zijn dood, en de ‘Tilburgse tantes’ zijn aan het uitsterven. Musters: „Vrouwen werken tegenwoordig. Dus dat type vrouw – de hele dag thuis voor de kinderen – is aan het verdwijnen. Ik vond het als kind fijn, die sfeer, al die vrouwen onder elkaar, heel veilig en geborgen.”

Huijbregts, die geen tijd had voor een interview, zag Musters vorig jaar een Brabantse moeke spelen in de voorstelling Snorro. „Hij herkende het, en het ontroerde hem. En hij stelde prompt voor zoiets ooit samen te gaan doen.” De artiesten delen hun Tilburgse wortels – ze zijn zelfs heel ver familie, en vonden elkaar in hun warme herinneringen aan die tijd, die soms op vrij expliciet persoonlijke wijze naar voren komen.

Daardoor kent de voorstelling elementen die vooral een Tilburgs – of ruimer – Brabants publiek zullen aanspreken. Het typisch katholieke gebruik van de bidprentjes bij een begrafenis, bijvoorbeeld. In Meepesaant leest Marcel Musters die van zijn vader voor. Het lied Droomland, dat bij veel koren in het zuiden kennelijk op het repertoire staat – bij een try-out zong het publiek gezellig mee. Of specifieker: nachtclub Blue Note in Tilburg, opgericht door Musters’ vader (vrolijke instemming bij het publiek), of de beroemde lokale moordzaak op het meisje Marietje Kessels (stemmige herkenning). Volgens de kassa van het Amsterdamse theater Bellevue kwamen er niet eerder zoveel bezoekers uit Brabant. De ene middag dat Musters en Huijbregts het stuk spelen in Tilburg, „voor onze tantes”, waren er tweeduizend reserveringen. Ze maken er daar nu een grotezaalproductie van.

Maar is nostalgie een interessante artistieke drijfveer? Voor Musters speelt er meer, zoals variëren met het soort voorstellingen waarin hij speelt; van urgent en geëngageerd, tot luchtig en vermakelijk. En natuurlijk, als acteur, de lol van het spelen van een vrouw. „Ik hou wel van die Libelle-achtige sfeer.”

Maar hij vindt ook wel degelijk het verhaal van Sjan en Riet nu relevant. „Toen ik vertrok uit Tilburg wilde ik een heel ander, meeslepender leven. Maar ik ben nu 52 en ben het gaan herwaarderen. Die vrouwen hebben een vanzelfsprekende routine van samenzijn die in onze maatschappij vrijwel is verdwenen. Er is opvang, steun, ze delen lach en traan. Het is misschien niet zo intellectueel, maar er schuilt een grote kracht in.”

Nu een stuk spelen over gewone mensen, heeft in hun geval niets met de PVV te maken, aldus Musters. Maar misschien wel met een „beweging naar binnen, een herwaardering van het regionale. In die alsmaar groter wordende wereld worden mensen zich misschien sterker van hun afkomst bewust, en gaan ze die weer meer waarderen.”

De twee artiesten spelen vrouwen uit hun jeugd, dus van dertig, veertig jaar terug. „Marc-Marie had ook nog echt de zinnen van die generatie paraat.” Maar ze vonden wel dat de huidige tijd er doorheen moest schemeren. Daarom krijgt Riet bij uitvaartverzekeraar Dela opeens ene Fatima aan de telefoon. Sjan reageert verbaasd, maar volgens Riet is Fatima ‘heel lief’. Musters: „Deze tantes zijn niet racistisch. Ze worden hoogstens soms verrast door de kennismaking met een multiculturele realiteit. En ze hebben stevige meningen, daar zit ook heus wel eens een Wilders-mening tussen. Maar soms hebben ze in al hun eenvoud best gelijk. Dan zeggen ze bijvoorbeeld: ‘Je moet ook niet die banken de baas laten zijn.’”

„Ik verkies intussen hun praktische oplossingen vaak boven het eindeloze politieke gekrakeel. ‘We moeten het toch gewoon met elkaar doen’, zeggen ze dan. En zo is het.”

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

28 september 2011

Alle tantes kletsen + kaarten


Door Dirk Koppes

#Tilburgië
Tilburgse tantes zijn gezellig en geniepig tegelijk. Marc Marie Huijbregts en Marcel Musters brengen met pruik en tieten een tedere hommage.


'Opgelicht, mijn zus wordt in eigen huis opgelicht!' schreeuwt Sjan telefonisch tegen de colporteur. 'Riet betaalt voor die leesmap, en hij is al twee weken niet geweest. En dan zijn ook nog alle puzzels ingevuld! (abrupt) Doen we nog een potje kaarten, Riet?' Sjan begint alvast de kaarten te schudden, want of er nu gelachen, gehuild of Droomland gezongen wordt bij de zusters Riet en Sjan: het kaarten gaat altijd door.

Cabaretier Marc Marie Huijbregts en acteur Marcel Musters brengen in de lunchvoorstelling Meepesaant een hommage aan hun Tilburgse tantes. Tantes die het nonstop roddelen, breien en kaarten tot kunst hebben verheven. Musters: 'Het klinkt onsamenhangend, maar tussen alle bedrijven door zeggen die dames diepzinnige dingen. Verborgen achter de platitudes schuilt een zekere sociale wijsheid. De tantes weten hoe het leven in elkaar zit, zij runnen de familie en lossen alle conflicten op terwijl de mannen op hun werk zitten.'

Tijdens de voorstelling Meepesaant draagt Marcel een roze setje met blauwe accenten, Marc Marie hult zich in een pseudo Versace terlenka broekpak. Twee mannen in vrouwenkleren, dat riekt snel naar Snip en Snap of de boerenrevue.

'Daar waren wij ook bang voor', reageert Musters na de eerste try-out. 'We hadden het in gewone kleren kunnen doen, maar dit werkt beter. En het is leuk om te doen. Toen we vorige week de kleren kregen, transformeerde Marc Marie direct in die Sjan met haar moeilijke been en slecht zittende kunstgebit. Zelf vind ik vooral de tieten leuk. In Snorro heb ik bij het Ro-theater al een dikke dame gespeeld. In de film De Bende van Oss loop ik als crimineel rond in pak met sigaar, hier draag ik grote tieten'.

Het publiek leeft luidkeels mee tijdens de lunchvoorstelling. 'Daar hadden we op gehoopt. Zo'n lunchproductie is kleinschaliger, intiemer, je kunt meer risico's nemen.'

'We willen dat mensen niet naar twee travestieten kijken maar hun buurvrouwen, tantes voor zich zien. Het moet niet alleen lachen worden, het gaat ook om ontroerende momenten, overleven, dood, huilen.'

Het volvette Tilburgse accent klinkt heel gezellig, maar de dames kunnen ook geniepig uit de hoek komen. 'Daarom is tante Sjan zo'n vals kreng, die de miskraam van zus Riet een monstergeboorte noemt. Heel assertief, Tilburgse dames kunnen scherp uit de hoek komen. Mijn moeder kwam uit een gezin met twaalf kinderen, dan moet je wel snel en hard roepen om aan het gesprek te mogen meedoen.'

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant  

28 september 2011

2 sterke
Tilburgse
tantes


door Martin Hendriksma

In de lunchvoorstelling Meepesaant spelen Marcel Musters en Marc-Marie Huijbregts twee Tilburgse tantes zoals ze die kenden uit hun jeugd. Al kaartend bespreken ze kleine en grote dingen des levens. 'Dat vanzelfsprekende gevoel van een thuis waar je hoort, dat is voorgoed weg.'

Ik zag Marcel in Snorro van het RO Theater," zegt Marc-Marie Huijbregts (46). "Daarin speelde hij een heel erg Tilburgse vrouw. Marcel praatte platter Tilburgs dan ik ooit in mijn shows zou durven. Ik dacht: de helft van de zaal verstaat er niks van."

Na afloop van de voorstelling in het Zaantheater in Zaandam zocht Huijbregts contact met Musters en raakten ze aan de praat over hun Tilburgse roots. Hoe ze allebei in hun jeugd waren omringd door sterke vrouwen - tantes, moeders, buurvrouwen - en het gevoel van warmte en veiligheid dat het met zich meebracht. Beiden bemerkten dat ze nu, als twee naar Amsterdam geëmigreerde Brabo's, sterk konden terugverlangen naar de kaartmiddagen van weleer. De vrouwen in een kring rond de eettafel en zij daar als kleine jongens ergens tussenin. De geheime codes van die gesprekken, de rituelen. Een gedeelde ervaring - en mooi materiaal voor een theatervoorstelling.

"Toen we later weer afspraken, bleek ook nog eens dat we uit soortgelijke nesten kwamen," zegt Marcel Musters (52). "Goed, ik kom uit een echt arbeidersgezin en zijn vader had een zaak, maar de sfeer in de familie en de overlevingstechniek was vergelijkbaar."

Huijbregts: "Hoekig. Wel je verdriet mogen tonen, maar ook duidelijk aan de ander aangeven als het over moet zijn. Of het met een grap relativeren. De niet uitgesproken dingen. Iemand zegt bijvoorbeeld: 'Ik ben bij Marjan geweest.' Zegt de ander: 'En hoe ist?' 'Jao, hij krijgt het maar niet verkocht.' Dan weet je als buitenstaander amper wat er aan de hand is, maar je voelt aan: die Marjan heeft een man die iets niet kan verkopen. Er zit iets scheef in die relatie, zonder dat het benoemd wordt. Typisch Brabants."

Musters: "We ontdekten dat onze families elkaar vroeger goed kenden. Mijn tante heeft bij zijn vader gewerkt. Een andere tante was kassajuffrouw bij de Tilburgse schouwburg. Bleek dat Marc-Marie daar vaak kwam en dat mijn tante hem van jongs af aan kende."

Huijbregts: "En dat jouw tante ook nog familie was van mijn tante Cor. En mijn beste vriend bleek weer de broer van de zus, enzovoort."

Tilburg, kortom, was een dorp. Niet zonder reden hadden ze het als twintigers verruild voor de grote stad, waar anonimiteit een garantie was en alles kon. Maar, zegt Musters: "Hoe ouder ik word, hoe leuker ik het vind om weer in Tilburg te zijn."

Huijbregts is al een stap verder: de cabaretier woont er sinds kort weer in de weekends. "Kom ik op straat klasgenoten van de middelbare school tegen, of fietst zomaar juffrouw Henny van de kleuterschool voorbij. 'He, juffrouw Henny!' roep ik dan. Je woont daar in je verleden. Dat heeft iets zeer vanzelfsprekends en geruststellendst."

Vanaf 27 September keren ze een maand naar Tilburg terug in de lunchvoorstelling Meepesaant van Mugmetdegoudentand. De titel is Tilburgs voor tegelijkertijd. Het is een kernwoord in de voorstelling, omdat het aangeeft hoe kleine en grote dingen - het gat in de kous en de grote gebeurtenissen in de wereld - in de gesprekken niet voor elkaar onderdoen. Alles wordt 'meepesaant' aan de kaarttafel met dezelfde ernst of luchtigheid besproken.

Centraal element in de voorstelling vormen de kaartsessies, brandpunt van het familieleven. "Mijn moeder kaartte elke dinsdag met haar vijf zussen," zegt Musters. "Ze wisselden daarbij steeds van huis en kookten ook voor elkaar. Alles kwam bij die bijeenkomsten ter tafel. Eerst een kwartiertje klagen over de kwaaltjes en dan gingen ze de kinderen langs. Maar ze spraken ook over de wereld. Eigenlijk werden daar in plat Tilburgs vaak heel goede dingen gezegd. Als je het zou vertalen en op tv zou uitzenden, kreeg je een intellectueel gesprek. Dat ontroert me. Mijn tantes waren en zijn volkse vrouwen, maar met veel levenswijsheid en een sterke overlevingsdrang. Ondanks alle tegenslagen die ze hebben gekend, zetten ze toch door."

Musters, sinds jaar en dag acteur bij Mugmetdegoudentand, roerde eerder in zijn Brabantse roots. Samen met Maria Goos maakte hij in 2004 de veelgeprezen voorstelling Smoeder over hun overleden moeders. "Dat was iets heel anders," nuanceert hij. "Het ging over hoe je als kind de dood van je moeder verwerkt. Nu zoomen we juist op het Brabantse leven in."

Musters en Huijbregts spelen twee van de sterke vrouwen die vroeger bij hen over de vloer kwamen, al zijn ze niet gebaseerd op concrete personen. "Het is meer een combinatie van," zegt Musters. "Ik gebruik de stem van tante Tiny en neem de motoriek van iemand anders. Het gaat niet alleen over onze tantes en moeders, maar over een soort vrouwen die wij heel goed kennen."

"Onze voorstelling is een slice of life," verklaart Huijbregts. "Als toeschouwer val je bij een Brabantse familie binnen en na een uurtje ga je weer weg. Een plot is er niet, bewust. Ik geniet van voorstellingen waarin niet alles ingevuld is, waarin mij niet een visie wordt opgedrongen. Als theaterbezoeker maak ik liever mijn eigen voorstelling."

De royale baard die ze beiden in het repetitielokaal hebben, gaat ervoor de eerste try-out nog af. En verder moet het niet te veel over uiterlijkheden gaan. "We proberen vooral tot de ziel van de vrouw door te dringen."

Moeilijk, erkent Musters. "Het wordt al snel grappig: mannen in vrouwenkleren en dan ook nog met quasi-echte borsten. Trouwens, mensen willen sowieso al meteen lachen bij Marc-Marie."

Dat was meteen de eerste valkuil in het repetitieproces. Musters: "We moesten van onszelf heel serieus zijn. Het publiek moest niet denken dat ze een uurtje lekker konden lachen."

Huijbregts: "Dus begonnen we met dramatische monologen. Tot iemand kwam kijken en zei dat ze ons alleen maar heel krampachtig zag proberen om heel zwaar te spelen. Dat was verhelderend. Vrouwen zijn tenslotte ook maar gewone mensen."

Musters: "Ik doe al 25 jaar toneel, maar had tot voor kort nooit een vrouw gespeeld. Toen moest ik aan Joop Admiraal denken, die speelde soms een man, soms een vrouw. Het maakte voor hem niet uit. Daar hou ik me nu aan vast. En ik moet zeggen: het is bevrijdend dat je in het acteren niet beperkt bent tot mannenrollen. Misschien ga ik nu wel 25 jaar vrouwen spelen."

Huijbregts: "Zonder dat het meteen travestie wordt."

Musters: "Ik richt me liever op Cas Enklaar of Arjan Ederveen. Die spelen hun vrouwen op een heel natuurlijke manier, bijna beter dan een echte vrouw zou kunnen."

De tantes en moeders die Musters en Huijbregts verbeelden, behoren tot een wereld die verloren lijkt te zijn. In plaats van op dinsdagochtend te kaarten, staan ze nu achter de kassa bij het Kruidvat. Musters: "Toch zijn mijn nichtjes eigenlijk nog een beetje hetzelfde als mijn tantes vroeger. Goed, ze hebben middelbare school gehad, waar mijn tantes na de lagere school meteen gingen werken. De gezinnen zijn kleiner, de vrouwen werken meer, maar in principe denk ik niet dat het veel uitmaakt. De wijze waarop ze in het leven staan, is hetzelfde."

Wat die familieleden in Meepesaant zullen zien? "Een smeuïg stuk," zegt Huijbregts. "Daar streven we naar. Behaaglijk, warm en grappig. Melancholisch ook wel. En het is doordrenkt van een ontzettend sterke heimwee."

Musters: "Omdat het proces onomkeerbaar is. De ouders van ons allebei zijn dood. Daarmee is de basis van alles weggevallen. Dat vanzelfsprekende gevoel van een thuis waar je hoort, dat is voorgoed weg. Dus proberen we nu maar zo'n beetje een thuis op het podium te creëren."

Mugmetdegoudentand speelt meepesaant. Theater Bellevue, Amsterdam. T/m 23 oktober (behalve za/ma), 12.30 uur.

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder meepesaant