| |
|
| (about the company, Arbeitsweise) |
|
| mugmetdegoudentand actueel | projecten | werkwijze | mugweb | te koop | reacties | contact |
|
|
 21 september 2004 |
 |
Collectief de baasDoor Hein Janssen 'Wij hebben elkaar, behalve in de plannen, ook gevonden in een soort levenshouding' Tegen de stroom in besloot theatergroep Mugmetdegoudentand tot collectief leiderschap. Een familie van gelijkgestemde zielen, die elkaar prikkelen totdat ze erbij neervallen. Wordt een theatergroep meestal geleid door een artistiek leider en een zakelijk directeur, theatergroep Mugmetdegoudentand (simpelweg De Mug genaamd) presteert het om de functie van artistiek leider te verdelen over vier personen. Terwijl in de wereld van kunst en cultuur de laatste jaren strak leiderschap en marketing aan de orde van de dag zijn, zijn de vier nieuwe artistiek leiders vast van plan er een inspirerende burleske chaos van te maken. Mugmetdegoudentand is een groep die altijd op zoek is naar de grenzen van het theater - waar theater ophoudt en de werkelijkheid begint. Het persoonlijke wordt kunst en andersom. Ook heeft de groep een fascinatie voor televisie en film, juist omdat daarin de realiteit wordt benaderd. Televisie-series als Hertenkamp (over het moderne leven in een soapsetting), TV7 (een satire op de commerciële omroep) en De Koekoeksclub (een nieuwe vorm van docudrama) hebben De Mug bij een breder publiek bekend gemaakt. Acht jaar lang is Marcel Musters (45, acteur) in zijn eentje artistiek leider van de Mug geweest. Een fulltime baan die hij per 1 januari gaat delen met Joan Nederlof (42, actrice, tekstschrijfster), Frank Houtappels (36, tekstschrijver, acteur) en Michiel van Erp (40, documentairemaker, regisseur). Alle vier zullen ze voor anderhalve dag per week in dienst komen. Leidinggeven aan personeel hoeven ze niet, want de Mug heeft geen acteurs in vaste dienst. De bureaubezetting bestaat slechts uit een parttime zakelijk leider en twee productie-en secretariaatsmedewerkers. De vierkoppige directie mag zich dus de komende vier jaar voornamelijk gaan uitleven in het theater, op televisie en wie weet in een speelfilm of documentaire. Artistiek rollebollen in de hoop spraakmakend te worden. Musters: 'Toen wij vorig jaar met zijn vieren voor de VPRO De Koekoeksclub maakten, kreeg ik het idee om van de Mug een collectief te maken. Het klikte goed tussen ons en na die acht jaar wilde ik wel eens wat anders.' Van Erp: 'Die Koekoeksclub hebben we vanuit een clubje van acteurs, schrijvers, regisseurs gemaakt, ieder vanuit zijn eigen discipline. Het leek ons goed om die kwaliteiten te bundelen. Dat moet de kracht van dit viermanschap worden.' Houtappels: 'Zo hebben Joan en ik elkaar gevonden in het samen schrijven van scenario's, wat we ook voor Hertenkamp hebben gedaan. Daar bleek dat de ego's wegvielen.' Collectief leiderschap, het klinkt als iets uit de jaren zestig, de romantiek van met elkaar dwars zijn en wars van hiërarchie - eindeloos vergaderen met thee en koekjes. Die thee en koekjes zijn er inderdaad op het kantoor van de Mug, gevestigd in een voormalig ziekenhuis in de Amsterdamse binnenstad. Thee, koekjes, maar ook aardbeien en perensap uit de biologische winkel. Er is niet geprobeerd deze ruimte om te toveren tot een glanzende kantoortuin met designstoelen, die je tegenwoordig in elk theaterkantoor ziet. Het is er, eerlijk gezegd, nogal een gezellig zooitje met overal tijdschriften - van Privé tot Squeeze, en het Grote Doe-Het-Zelf-Boek. Nederlof: 'Nee, met idealisme heeft dit collectief niets te maken. Het is, denk ik, alleen omdat het vruchtbaar is gebleken.' Van Erp: 'Wij hebben elkaar, behalve in de plannen die we hebben, ook gevonden in een soort levenshouding. Maar als je dat gaat uitleggen, wordt het heel erg vaag. Vooruit dan: wat ons bindt is het zoeken, het zoeken naar jezelf en hoe je in het leven staat, en om daar in voorstellingen of series iets mee te doen.' Houtappels: 'Het heeft ook te maken met dat wij allemaal rond de veertig zijn en homoseksueel. Dat is net even anders dan jongetje-meisje, mannetjevrouwtje. Wij zoeken dat familiegevoel misschien wel een beetje op. Bovendien: je kunt eenzaam worden als je te lang in je eentje zit te schrijven.' Let wel: de nieuwe Mug is geen gezinsvervangend tehuis, maar wel een familie van gelijkgestemde zielen. Ze hebben afgesproken een keer per twee weken allemaal samen te komen. En iemand is wisselend een half jaar lang aanspreekpunt voor de dagelijkse gang van zaken op kantoor, inclusief het nemen van snelle beslissingen. Maar stel dat er ineens een verzoek komt om in Antwerpen te spelen. Of de drukker moet snel iets weten over de kleur van het affiche. Moet dan het hele collectief op stel en sprong bijeen worden geroepen? Musters: 'Lijkt me niet, nee. Degene die dat half jaar verantwoordelijk is, zal naar bevind van zaken moeten handelen. Als hij of zij een ander bij dat besluit wil betrekken, kan dat natuurlijk. We komen natuurlijk elke twee weken bijeen om al dit soort zaken door te spreken. Nee, bij meningsverschillen is er niet één iemand die de knoop doorhakt, dan beslist de meerderheid.' 'Expertise in experimenteren', zo luidt het motto dat Joan Nederlof zomaar ineens voor de toekomst heeft bedacht. De vierkoppige leiding schreef hierop een doordacht beleidsplan waarop de Raad voor Cultuur enthousiast reageerde. Acteurs, regisseurs, tv-makers en schrijvers die samen aan het werk gaan, allemaal rond de veertig zijn, allemaal al veel ervaring hebben opgedaan en ook nog eens een levensgevoel delen, voor de Raad van Cultuur voldoende aanleiding om De Mug te subsidiëren. Ze zullen elkaar prikkelen totdat ze erbij neervallen, dat is alvast zeker. Om als groep uiteindelijk anders te zijn dan al die andere. Musters: 'Uiteindelijk wil bijna iedereen na de toneelschool toch altijd weer Macbeth en De Kersentuin doen. Wij willen dat juist niet.' Plannen op de korte termijn: Marcel Musters maakt samen met Maria Goos de voorstelling Smoeder - over het sterven van beider moeders. Joan Nederlof schreef het stuk Quality Time (te spelen door Musters en Nederlof zelf) over een ouderpaar met twee kinderen in crisis. Van Erp en Houtappels zijn bezig met een stuk over twee zussen met onder anderen Olga Zuiderhoek. Op langere termijn wil de Mug werkvoorstellingen gaan spelen in Gebouw 11 (de elfde verdieping van het PostCS-gebouw, het tijdelijk onderkomen van het Stedelijk Museum in Amsterdam) en daarna met zo'n productie op tournee gaan. Èn kleine studiovoorstellingen maken, desnoods van tien minuten. Of er ook een nieuwe tv-serie in zit, weten ze nog niet. Nederlof: 'Het wordt steeds moeilijker bij de televisie. Als je daar met een voorstel komt, zeggen ze vooraf al dat het in elk geval een successerie moet worden.' Van Erp: 'Ja, ze willen tegenwoordig een sure hit.' Los van hun werk bij de Mug, zullen de vier zich blijven manifesteren als individuele kunstenaars. Houtappels heeft een toneelstuk geschreven (De Gelukkige Mandarijn) dat dit seizoen als vrije productie uitkomt. Van Erp bezit inmiddels een eigen productiebedrijf onder de naam De Familie en zal daar films en documentaires gaan maken. Nederlof is vanaf komende week samen met Linda de Mol en Joan Collins te zien in de nieuwe speelfilm van Pieter Kramer, Ellis in Glamourland. Maar eerst en vooral gaan ze het avontuur van het collectief tegemoet. In het verleden heeft de Mug zich wel eens ver weg in de wereld teruggetrokken om na te denken over leven en werk. Dergelijke groepsreizen zijn in de nieuwe constructie (nog) niet voorzien. Houtappels: 'Vroeger gingen ze samen naar India en Turkije.' Musters: 'Dat zou ook nu nog fantastisch zijn, toch? Samen een week lang ergens naar toe en om een voorstelling voor te bereiden!' Van Erp: 'Nou ja, hooguit een dagje naar Terschelling. Dat lijkt me genoeg.' |
|
|
| © Hein Janssen in de Volkskrant van 21 september 2004 |
|
|
 terug |
 |
 mugmetdegoudentand
|