Mug is apart, ongrijpbaar
door Lorianne van Gelder
We stellen de zeven genomineerden voor de Amsterdamprijs, de grootste Amsterdamse cultuurprijs, aan u voor. Vandaag: Mugmetdegoudentand.
Foto: © Jan van Breda
Marcel Musters, Joan Nederlof en Lineke Rijxman, de kern van de Mug, weten het eigenlijk meteen. Al willen ze alle drie iets anders.
Musters wil een studiereisje maken. "Dan kunnen we op een mooie plek over de toekomst van de Mug praten. We hebben daar nooit tijd voor, want we zijn altij d druk met lopende zaken. Het is ook goed om lekker ergens samen heen te gaan. Ik zou wel naar New York willen."
Rijxman: "Ik dacht meteen: 35.000 euro is een gastacteur voor zeven maanden. Dat is een productie met een volle tournee."
Nederlof: "We zijn heel klein, we maken anderhalve productie per jaar. Dus ik zou graag iets onverwachts willen doen, iets wat niet in de planning staat." Mugmetdegoudentand werkt namelijk lang aan een productie. "Dat moet ook wel, want we bedenken het zelf, we schrijven het zelf, we regisseren het zelf en we spelen het zelf," zegt Rijxman.
Mugmetdegoudentand werd in 1985 opgericht door regisseur Jan Ritsema en een groep studenten en net afgestudeerden van de Amsterdam Theaterschool, onder wie Joan Nederlof en Marcel Musters. Rijxman voegde zich zes jaar geleden bij de groep. Wapenfeiten zijn geruchtmakende voorstellingen als Inside Out over Ayaan Hirsi Ali, en recenter Hannah en Martin, maar ook de VPRO-series Hertenkamp en TV7.
De naam mugmetdegoudentand blijkt afkomstig van een raadsel. Musters vertelde eens dat de groep tijdens de repetities voor de eerste voorstelling nog geen naam had. Na een avond doorzakken dacht hij terug aan een raadsel van zijn moeder: Het blinkt en vliegt door de lucht? Een mug met een gouden tand, wist Musters. De naam voldeed uitstekend. Ongrijpbaar, apart en gebaseerd op een speels raadsel.
Sinds 1993 voert de groep als motto 'Het is nu.' "Dat is onze drijfveer, we willen het ontrafelen, het is en blijft onze motivatie," zegt Musters.
De keuze voor actuele onderwerpen hoort bij de werkwijze van de groep. In eerste instantie om het zelf te begrijpen, zeggen de 'Muggers'. Maar ook om zich te verhouden tot de maatschappij. Zo ging Hannah en Martin, vorig jaar geselecteerd voor het Theaterfestival en Rijxman won er een Theo d'Or mee, over de geheime relatie tussen de Joodse filosofe Hannah Arendt en de met de nazi's sympathiserende filosoof Martin Heidegger. En Wat is het nu, de monoloog van Lineke Rijxman over de staat van verwarring waarin ze zich nu al een tijd bevinden.
De huidige tijd is een akelige tijd, zegt Musters. "Ik probeer me zelfs een beetje afzijdig te houden, merk ik. Ik wil eigenlijk niets met het huidige politieke en maatschappelijke klimaat te maken hebben. Het enige goede nu is dat mensen weer scherper gaan denken. Hoe meer er negatief over kunst en cultuur wordt gesproken, hoe sterker ik overtuigd raak van het belang van kunst. Maar je ontkomt er niet aan je ertoe te verhouden."
"Je ziet ook steeds meer dat mensen elkaar napraten," observeert Rijxman somber. "Het is voor veel mensen moeilijk om kleur te bekennen, om te weten wat hun standpunt is."
Mugmetdegoudentand is Amsterdams. Zo Amsterdams dat de Mugleden het moeilijk vinden te benoemen wat dat Amsterdamse dan is. Nederlof: "Tot nu toe speelde de stad Amsterdam niet zo'n grote rol in onze voorstellingen. Het was zo vanzelfsprekend. Maar nu veel plekken waarschijnlijk leeg komen te staan door de bezuinigingen, moeten we gaan kijken of we daar iets mee kunnen doen."
Musters doet een gooi naar het Amsterdamse van de Mug. "Het tegendraadse van Amsterdam zie je zeker terug in onze voorstellingen. En de humor. Amsterdammers hebben scherpe humor, dat hebben wij ook."
Vaak komt de rol van de buitenstaander terug in de Mugvoorstellingen. Rijxman: "In Inside Out over Ayaan Hirsi Ali bijvoorbeeld, maar ook in Wat is het nu, de monoloog die ik speel. Onze voorstelling Quality Time gaat daar ook voor een deel over. Er zit vaak een observerende buitenstaander in."
Natuurlijk zijn ze als groep ook een beetje buitenstaander. "Je richt een groep op om je te onderscheiden," zegt Musters. "We werken op een andere manier dan andere groepen en dat is ook een keuze."
De Mug zou graag een tegengeluid geven in een tijd van snelle soundbites en kuddegedrag. "In deze tijd, met nieuwe sociale media en vluchtig communiceren, moeten we mensen verleiden verder te kijken. Dat proberen wij ook met onze voorstellingen, en daarvan kan ik alleen maar hopen dat er zo veel mogelijk verschillende mensen op afkomen," zegt Rijxman.
"Maar we moeten niet de illusie hebben dat we precies snappen wat er allemaal gaande is. We doen een gooi naar hoe de mechanismes tussen mensen in elkaar zitten. Het is wel een redelijk adequate gooi. Hoop ik."
|
terug
mugmetdegoudentand
Motivatie Amsterdams Fonds voor de Kunst
