Enter in de pers
 

Krankzinnig kindercircus met therapeutische waarde


door Homme Siebenga

Van en door: Hendrien Adams, Marcel Musters, Joan Nederlof en Rafaël Troch
Gezien: Lantaren/Het Venster Rotterdam, 09/09
Te zien: do 14 t/m za 16 sept, Toneelschuur


Dat toneel een heilzame werking op de psyche kan hebben, wisten de Grieken al. Maar het lachwekkende theaterspektakel als vertroostende groepstherapie is een laat-twintigste eeuwse uitvinding waarop de groep Mug met de Gouden Tand rustig patent kan aanvragen. Tijdens Enter - de nieuwste Mug-voorstelling - analyseren, strelen en bemoedigen de acteurs elkaar alsof hun leven ervan af hangt. En de toeschouwer die daar aandrang toe heeft, krijgt alle kans om mee te doen.

Als er al sprake zou zijn van een rode draad, dan is dat - geformuleerd in thearapeutische termen - de poging om als 'geconditioneerde volwassene' terug te keren naar de spontane kinderlijkheid. In Enter presenteert het krankzinnig uitgedoste gezelschap zich als een kindercircus. Of de naam 'Mug met het Gouden Tandje' moet luiden, of 'Mugje met de Gouden Tand', daar zijn ze nog niet helemaal uit. Ze praten door microfoons die hun stemmen op een lachwekkende manier vervormen tot kleuter-geluiden. In eerdere voorstellingen liet de groep al zien een grote voorliefde te hebben voor variété, slapstick en fysieke aanstellerij. In Enter doet de Mug er nog een schepje bovenop.

In een volkomen losgeslagen dressuurnummer galopperen de acteurs als paarden rond de piste, opgezweept door de dominante en wild om zich heen spugende domteuse (Hendrien Adams). Het programma zit vol met dit soort kinderlijke, energievretende acts die in de meeste gevallen uitzinnig entertainment opleveren: een persiflage op een ballroom-competitie, een (helaas nogal flauwe) kinderporno-scène, een overdreven gevoelig playback-nummer van Ramses Shaffy en Liesbeth List.

Onder al die waanzin is een therapeutische onderstroom te ontdekken. De acteurs laten voortdurend voelen - zij het gecamoufleerd met een vette laag humor - dat ze zichzelf beschouwen als worstelende, geblokkeerde individuen die hunkeren naar troost en verlossing. Het bijna genante psycho-geleuter wordt verteerbaar gemaakt door superieure aanstellerij en verkleedpartijen. Knap is de manier waarop de Mug ook het publiek probeert te betrekken bij de therapeutische elementen. Zo duiken ze op een bepaald moment, gewapend met microfoons, het publiek in met de vraag: "Is er iets dat ik kan zeggen om je gerust te stellen." Dat gebeurt op een allebehalve opdringerige manier. Wie zich opgelaten voelt en zijn blik afwendt, wordt met rust gelaten. Wie getroost wil worden, grijpt zijn kans.

Uit de puur emotionele aanpak van de Mug spreekt overduidelijk een wantrouwen ten opzichte van intellectuele afstandelijkheid en bespiegeling. Die invalshoek levert een even unieke als chaotische show op. Niet alle sketches zijn even geslaagd en het is vaak volstrekt onduidelijk waar het allemaal op slaat. Desondanks zorgt Enter op zijn minst voor een serie bevrijdende lachsalvo's en in het beste geval zelfs voor een troostrijke theaterervaring.

Geef je over aan de 'Mug' en kijk wat ervan komt

 

Enter in de pers
 

Geef je over aan de 'Mug" en kijk wat ervan komt


door Hein Janssen

Enter door Mug met de Gouden Tand.
In Festival aan de Werf Utrecht t/m 27 mei.
Vanaf 30 mei op de Nieuwmarkt, Amsterdam. Tournee.

En weer dansen ze met elkaar de tent uit, het leven in.

De spelers van Mug met de Gouden Tand eindigen hun nieuwe voorstelling met een dansje op ballroom- en hoempapa-muziek. Stuk voor stuk schuifelen ze de straat op, net zoals ze in hun vorige voorstellen Onder Controle de kleedkamer in dansten.

Het is een wat droevig einde van een droevige voorstelling. In Enter zoekt de Mug wanhopig naar een opvulling van de leegte die deze midden-dertigers al jarenlang voelen en die in voorstellingen als Lost in Hotel Paradise en Onder Controle tot intrigerend zelfonderzoek-theater heeft geleid. De Mug wist de eigen verwarring steeds te combineren met een gezonde relativering en dat leverde hilarische en ontroerende shows op.

De lijn wordt in Enter losgelaten. Hier geen vlotte crosstalks, dialogen, duetten of acrobatiek waarin je op elkaar moet vertrouwen. Het Mug-kwartet Joan Nederlof, Marcel Musters, Hendrien Adams en Rafaël Troch is aangevuld met actrice Carla Mulder, en de hele show door zien we vijf individuen, geen ensemble meer. Enter gaat, vermoed ik, vooral over onthechting, over het losraken van elkaar, van het lichaam en de natuur, van vrienden en van seksualiteit.

Het is een bizarre voorstelling waarin geen normaal mens voorkomt, waarin geen moment van schoonheid te ontwaren is. De spelers zijn uitgedost met foeilelijke kostuums, met bochels, klapkuiten en neptieten. Enter is een freakshow, een volgestouwd rariteitenkabinet, waarin de Mug amechtig probeert de leegte op te vullen. Het begin is in dat opzicht bepalend. De vijf spelers komen stuk voor stuk de tent binnen waarin Enter de komende maanden op tal van zomerfestivals wordt gespeeld. Ze zijn gekleed in smetteloos wit en hebben de ogen dicht. Tastend schuifelen ze naar het midden van de piste en langzaam ontwaken ze uit hun slaap. Ja jongens, we moeten er weer tegenaan, er moet weer opgetreden worden - dat besef dringt langzaam tot ze door. Ze lopen het publiek in, geven hier en daar een hand, een knuffel, een kus - met een opgewekte, maar wezenloze glimlach om de mond. Wat volgt is een aaneenschakeling van variété, circus, fout tv-amusement, fout Yomanda-theater, foute community-healing en collectieve sex-therapie, allemaal met één doel: de zoektocht naar verborgen aura's volbrengen.

Joan Nederlof vertelt in een erg grappige State of the Union dat de Mug voor de gelegenheid een kindertheatergroep is geworden. Deze transformatie is de inleiding tot de meest genadeloze act van de show: hoe een lieve castingdirector uitgroeit tot een producent van kinderporno.

Amusement tegen de klippen op wordt getoond in een quiz waarin twee paren tegen elkaar strijden: Nederlof en Troch als een ballroomdanspaar en Mulder en Musters in een playback van We verschillen niet, het dramatische duet van List & Shaffy. Al deze pogingen tot entertainment resulteren in steeds meer aftakeling, kaalslag. Enter gaat dan alleen nog maar over mensen tegen de veertig die niet weten wat ze zoeken: rust of extase. Ten slotte is er een laatste poging tot omhelzen - en dan die pijnlijke aftocht van vijf solodansende, godvergeten artiesten.

Levert dit alles een mooie voorstelling op? Lukt het de Mug de particuliere sores om te zetten tot theater van algemeen belang? Ja en nee. Er zijn momenten van grote diepte en ontroering, van rondvliegende vraagtekens, van pogingen dit alles te willen duiden. Maar er zijn ook momenten van irritatie en aperte weigering deze circustent echt serieus te nemen. Soms denk je: ja, ze hebben lef, dit is toch werkelijk uniek en kwetsbaar, maar ook: zeg jongens, ga een jaartje op wereldreis, gooi je kop in de wind, kom terug, huur een regisseur in en maak een voorstelling met ietsje meer structuur, graag! "Ik geef me eraan over en kijk wat het oplevert", zegt Marcel Musters tegen het eind van Enter als een advies aan het verwarde publiek. Dat lijkt inderdaad nog het beste.

 

Enter in de pers
 

Mug jongleert met lucht in Utrecht


Door Noor Hellmann

Voorstelling: Enter door Mug met de Gouden Tand i.s.m. Festival a/d Werf
Concept en spel: Hendrien Adams, Carla Mulder, Marcel Musters, Joan Nederlof, Rafaël Troch
Tekstbijdragen: Rob de Graaf
Gezien: 20/5 Mariaplaats, Festival a/d Werf Utrecht
Aldaar t/m 27/5, tournee t/m 4/11


Uit de speakers schalt opzwepende muziek, het zeildoek gaat opzij en daar komen ze een voor een binnen gestormd. Vijf raar uitgedoste figuren met bochels, misvormde benen en ontzagwekkende boezems nemen bezit van de tent die plotseling lijkt veranderd in een circuspiste. Aangevuurd door een dompteuse rennen ze als circuspaarden achter elkaar aan. Ze juichen en zwaaien naar ons en springen over elkaar heen - knullige kunstjes, maar wij toeschouwers applaudisseren alsof we nog nooit zoiets knaps hebben gezien.

Achteraf is moeilijk vast te stellen wat deze uitgelaten stemming bij het publiek rechtvaardigt, zoveel bijzonders gebeurt er immers niet.

Eigenlijk gebeurt er nooit iets opzienbarends in de voorstellingen van Mug met de Gouden Tand, al wekken de spelers de suggestie van het tegendeel. Dat doen ze heel behendig, het lijkt alsof ze de wereld heel even op z'n kop zetten, maar in feite jongleren ze met lucht. Hun voorstelling zijn zeepbellen die vervluchtigen als je ernaar grijpt. Wat eraan ontbreekt is de pointe, een gedachte die de boel bij elkaar houdt. Op papier zijn hun voorstellingen te flauw voor woorden maar het wonderlijke is dat ze in de praktijk vaak onorthodox en verrassend zijn.

Elke vorm van effectbejag is Mug daarbij vreemd. De houding van de spelers is ontwapenend laconiek alsof ze zich er niet van bewust zijn wat ze bij het publiek teweeg brengen. En als ze dat toch in de gaten hebben wekken ze de indruk er zelf door verrast te zijn.

Dat schept een band, zo blijkt al meteen in Enter, de nieuwe produktie waarmee Mug nu in een tent op het Utrechtse Festival aan de Werf staat. Binnen de kortse keren ontstaat een gevoel van saamhorigheid, niet in de laatste plaats omdat Hendrien Adams, Joan Nederlof, Marcel Musters, Rafaël Troch en gastsactrice Carla Mulder de toeschouwers als oude bekenden begroeten en bij hun acts betrekken.

Met elkaar en het publiek zoeken ze naar een identiteit en nieuwe wegen in het bestaan.Intens, met zintuigen op steeltjes, tasten ze rond en zoeken ze steun bij elkaar. De ene keer gebeurt dat in een meditatieve groepssessie, de andere keer in een hartstochtelijk geplaybackt duet. Het ene moment zijn ze volwassenen, het volgende moment ruziënde en giechelende kinderen met metalig vervormde stemmetjes, geobsedeerd door de gedachte dat alle mensen seksuele wezens zijn. En telkens draven ze op in weer andere idiote uitdossingen.

Het is overigens de enige uitspatting die ze zich veroorloven. In materieel opzicht is Enter een sobere voorstelling. Ook wat tekst betreft trouwens - de acteurs kunnen schaamteloos lang zwijgen. Muziek is er des te meer. Van sentimentele kitsch tot rustgevend gitaarspel.
Evenals in Onder Controle, de produktie die vorig jaar op het festival te zien was, gaat het om muzikaliteit, ritme en sfeer. De eigen stijl die de groep daarin ontwikkeld heeft leidt niet altijd tot briljante en onvergetelijke scènes zoals Enter bewijst, maar amusant is de bizarre gekte van Mug vaak wel.

 

Enter in de pers
 

12 oktober 1995

Mug met de Gouden Tand speelt met het publiek


door Bob de Mon

Woensdag 11 oktober in theater Provadja: Mug met de Gouden Tand speelt 'Enter'
Concept en spel: Hendrien Adams, Carla Mulder, Marcel Musters, Joan Nederlof en Rafaël Troch
Reprise: hedenavond 20.30 uur, wederom in Provadja


ALKMAAR - Bij hun opkomst op het toneel zetten de leden van Mug met de Gouden Tand een zware ademhaling in, net alsof zij zich lichamelijk en geestelijk prepareren op de zaken die gaan komen. Dan plotseling valt de simpele vraag: "Ben ik een vrouw?". Het antwoord is een vierstemmig en gelijkluidend "Ja". Heel subtiel worden de antwoorden op identiteitsvragen aan de zaal naar de zaal doorgeschoven. Het publiek wordt ogenschijnlijk gedwongen op zoek te gaan naar de identiteit van een van de speelsters. Ogenschijnlijk, want men komt er al ras achter dat men ook op zoek is naar zichzelf. Nog even gaat het vragenspelletje met de zaal door, daarna wordt het ijzig stil.

Om de stilte te breken gaan de artiesten nu de zaal in, stellen zich voor en schudden handen. Onderwijl vuurt men wat oppervlakkige vragen af op het publiek. Het is een tweede oefening om zich verder te verdiepen in eigen gedachten, want onwillekeurig wordt men gedwongen te anticiperen op de vragen die kunnen komen. Na een energievretende circusachtige scène waarin de onsmakelijkheid van de rochel op een wel zeer expressieve wijze naar voren wordt gebracht, gaat men weer op zoek naar meer persoonlijke methodes om de geest te bevrijden. Een ieder krijgt de opdracht te ontsnappen aan gewoontes die men niet van zichzelf kan accepteren. Zo ontstaat er een mengeling van parodie en dramatiek, waarin wat diepere emoties de vrije loop krijgen. Er wordt gedagdroomd, gefantaseerd, gehuild en gelachen. En steeds meer tekent de onzekerheid over de eigen identiteit zich af.

Middels vragen die de Mug met de Gouden Tand aan zichzelf stelt, wordt de ook toeschouwer tot nadenken over zijn eigen gemoedstoestand gebracht. Zeker als de spelers even later de zaal in gaan en de toeschouwers vragen of er nog problemen zijn, die middels een bemoedigend woordje van de spelers uit de weg kunnen worden geruimd. Op fluisterende toon wordt men gevraagd, zich met minimaal een klein probleempje bloot te geven. Ondanks het luchthartige karakter van Enter is de boodschap indringend: Mug is niet alleen op zoek naar de bevrijding van de eigen geest, maar ook die van het publiek. Het gezelschap speelt ruim een uur lang met de zaal en geeft ieder op een uiterst subtiele wijze een kleine kansje om zich ook een beetje van de eigen sores te ontdoen.

 

pijltje links terug  pijltje naar boven  ga verder Enter