Geef je over aan de 'Mug" en kijk wat ervan komt
door Hein Janssen
Enter door Mug met de Gouden Tand.
In Festival aan de Werf Utrecht t/m 27 mei.
Vanaf 30 mei op de Nieuwmarkt, Amsterdam. Tournee.
En weer dansen ze met elkaar de tent uit, het leven in.
De spelers van Mug met de Gouden Tand eindigen hun nieuwe voorstelling met een dansje op ballroom- en hoempapa-muziek. Stuk voor stuk schuifelen ze de straat op, net zoals ze in hun vorige voorstellen Onder Controle de kleedkamer in dansten.
Het is een wat droevig einde van een droevige voorstelling. In Enter zoekt de Mug wanhopig naar een opvulling van de leegte die deze midden-dertigers al jarenlang voelen en die in voorstellingen als Lost in Hotel Paradise en Onder Controle tot intrigerend zelfonderzoek-theater heeft geleid. De Mug wist de eigen verwarring steeds te combineren met een gezonde relativering en dat leverde hilarische en ontroerende shows op.
De lijn wordt in Enter losgelaten. Hier geen vlotte crosstalks, dialogen, duetten of acrobatiek waarin je op elkaar moet vertrouwen. Het Mug-kwartet Joan Nederlof, Marcel Musters, Hendrien Adams en Rafaël Troch is aangevuld met actrice Carla Mulder, en de hele show door zien we vijf individuen, geen ensemble meer. Enter gaat, vermoed ik, vooral over onthechting, over het losraken van elkaar, van het lichaam en de natuur, van vrienden en van seksualiteit.
Het is een bizarre voorstelling waarin geen normaal mens voorkomt, waarin geen moment van schoonheid te ontwaren is. De spelers zijn uitgedost met foeilelijke kostuums, met bochels, klapkuiten en neptieten. Enter is een freakshow, een volgestouwd rariteitenkabinet, waarin de Mug amechtig probeert de leegte op te vullen. Het begin is in dat opzicht bepalend. De vijf spelers komen stuk voor stuk de tent binnen waarin Enter de komende maanden op tal van zomerfestivals wordt gespeeld. Ze zijn gekleed in smetteloos wit en hebben de ogen dicht. Tastend schuifelen ze naar het midden van de piste en langzaam ontwaken ze uit hun slaap. Ja jongens, we moeten er weer tegenaan, er moet weer opgetreden worden - dat besef dringt langzaam tot ze door. Ze lopen het publiek in, geven hier en daar een hand, een knuffel, een kus - met een opgewekte, maar wezenloze glimlach om de mond. Wat volgt is een aaneenschakeling van variété, circus, fout tv-amusement, fout Yomanda-theater, foute community-healing en collectieve sex-therapie, allemaal met één doel: de zoektocht naar verborgen aura's volbrengen.
Joan Nederlof vertelt in een erg grappige State of the Union dat de Mug voor de gelegenheid een kindertheatergroep is geworden. Deze transformatie is de inleiding tot de meest genadeloze act van de show: hoe een lieve castingdirector uitgroeit tot een producent van kinderporno.
Amusement tegen de klippen op wordt getoond in een quiz waarin twee paren tegen elkaar strijden: Nederlof en Troch als een ballroomdanspaar en Mulder en Musters in een playback van We verschillen niet, het dramatische duet van List & Shaffy. Al deze pogingen tot entertainment resulteren in steeds meer aftakeling, kaalslag. Enter gaat dan alleen nog maar over mensen tegen de veertig die niet weten wat ze zoeken: rust of extase. Ten slotte is er een laatste poging tot omhelzen - en dan die pijnlijke aftocht van vijf solodansende, godvergeten artiesten.
Levert dit alles een mooie voorstelling op? Lukt het de Mug de particuliere sores om te zetten tot theater van algemeen belang? Ja en nee. Er zijn momenten van grote diepte en ontroering, van rondvliegende vraagtekens, van pogingen dit alles te willen duiden. Maar er zijn ook momenten van irritatie en aperte weigering deze circustent echt serieus te nemen. Soms denk je: ja, ze hebben lef, dit is toch werkelijk uniek en kwetsbaar, maar ook: zeg jongens, ga een jaartje op wereldreis, gooi je kop in de wind, kom terug, huur een regisseur in en maak een voorstelling met ietsje meer structuur, graag! "Ik geef me eraan over en kijk wat het oplevert", zegt Marcel Musters tegen het eind van Enter als een advies aan het verwarde publiek. Dat lijkt inderdaad nog het beste.
|