De Moed in de pers

11-09-1998

'De Moed' moet wel even inwerken Dans en beeldende kunst zorgen voor spanning door Ko van Leeuwen Mug met de gouden tand speelt 'de Moed'. Regie Hendrien Adams.Videosamples Quirine Racké Uitgevoerd door Hendrien Adams, Quirine Racké en Mirjam Bos. Toneelschuur, Haarlem. Daar nog te zien t/m zaterdag 12/09 Mug met de gouden tand is al jaren een artistiek veelkleurige groep theatermakers, bij wie je steeds weer voor creatieve verrassingen komt te staan. Hun programmering voor dit seizoen toont dat aan met heel diverse producties en ook hun medewerking aan de VPRO-televisieserie Hertenkamp - enthousiast ontvangen door de kijkers - behoort niet tot de gangbare genres. In de Moed komt deze Amsterdamse groep met een theaterperformance waarin dans en beeldende kunst een indringende rol spelen. De toneelvloer toont een carré van turfmolm of zoiets, waardoor de voorstelling iets aards krijgt en de wanden glinsteren door glitterslingers die als een waterval neerhangen, wat de productie iets hemels geeft. De eerste actrice die opkomt kijkt, terwijl ze de vloer oversteekt, naar het publiek met een blik van 'ook dat nog'. Ze gaat op een bankje zitten, neemt de tijd, trekt haar badjas uit en komt tevoorschijn in een glanzend variétépakje dat weinig verhult. Ze neemt in uiterst langzame bewegingen verschillende poses aan, alsof ze zoekt en uitprobeert. Dat is het begin van een dansvoorstelling die als performance gesteund wordt door videobeelden - beeldend kunstenares Quirine Racké gebruikte samenvoegingen van beelden uit de Amerikaanse documentaire Painted Babies - en uiteenlopende muziekkeuzes. De Moed wordt uitgevoerd door Hendrien Adams, die ze productie ook regisseerde, Mirjam Bos, ervaren in de danswereld wat ook duidelijk te merken is en ook Quirine Racké danst mee. De performance heeft de sfeer van een fysieke onderzoekstocht. Dat gebeurt aanvankelijk in uiterst beheerste maar speelse vorm met zo nu en dan humoristische terzijdes, zoals de poses die elkaar als 'flitsende stills' snel opvolgen. Naar mate de voorstelling verstrijkt, worden de fraaie beeldcomposities en het dansen steeds spannender. Soms gaat het fel en heftig toe; dan weer keert de rust op de dansvloer terug, waarbij het accent verschuift naar de videobeelden. Prachtig is de steeds veranderende sample van een Shirley Temple-achtig kleutermeisje met een zeer volwassen blik in haar ogen. In haar feeërieke jurkje oogt ze als een sterretje uit een Fellinifilm. De Moed is een mooi uitgebalanceerde productie die je rustig op je in kunt laten werken. Als ze mij direct na de voorstelling hadden gevraagd wat ik er van vond, dan was ik er nog niet aan toe geweest te zeggen wat ik nu heb opgeschreven.

De Moed in de pers

8 juni 1998

Mug: het onderbewuste binnenste buiten door Esther Kleuver Voorstelling: De Moed; gezelschap: Mug met de gouden tand; regie: Hendrien Adams; spel: Hendrien Adams, Mirjam Bos en Quirine Racké; gezien: De Brakke Grond, Amsterdam. Bijschrift foto (gemaakt door Sanne Peper): 'Stilzwijgend en in zichzelf gekeerd gaan de vrouwen op onderzoek uit...' Een peepshow? Een tocht langs de wallen? Even lijkt het publiek in verwarring gebracht als het wordt opgewacht door drie schaars geklede dames. De glitterpakjes die ze dragen laten weinig aan de verbeelding over. Echter, bepaalde details verstoren het beeld. Er klopt iets niet. Ze staan niet naar mannen te lonken. Integendeel, ze hebben het veel te druk met zichzelf. Ze zoeken een antwoord op de vraag: kunnen wij ondanks onze ervaringen het leven onbevangen tegemoet treden? Of worden we boosaardige kinderen met een schijnbaar volwassen leven? 'Spreken is zilver, zwijgen is goud' moeten Hendrien Adams, Mirjam Bos en Quirine Racké daarbij gedacht hebben toen ze De Moed maakten. Stilzwijgend en in zichzelf gekeerd gaan de vrouwen op onderzoek uit. Het is moeilijk om de voorstelling onder een noemer te vangen. Is het bewegingstheater? Is het mime. Zelf noemen de dames het liever spiritueel variété. Een helder verhaal hoeft men in ieder geval niet te verwachten. De groep houdt nu eenmaal niet van het gangbare en zoekt altijd een zeer eigenzinnige vorm om de eigen ideeën vorm te geven. Vandaar deze 'fragmentarische' voorstelling waarin bewegingen de plaats van het gesproken woord innemen. Bij sommige delen van de voorstelling, bijvoorbeeld de geheel eigen wijze waarop de vrouwen uiting geven aan hun ongenoegen over schoonheidsidealen en plastische chirurgie of de Aziatisch aandoende dans die Mirjam Bos uitvoert, zijn woorden inderdaad overbodig. Sterker, ze zouden alles kapot maken. Maar af en toe bekruipt me toch het gevoel dat ik iets mis. Dan snak ik naar gesproken tekst, al was het maar om sommige scènes te verhelderen. Vooral in het begin is het zoeken naar wat de drie vrouwen nu eigenlijk willen zeggen. Het enige wat er dan op zit is je eigen fantasie de vrije loop te laten en de voorstelling over je heen te laten komen. Waarschijnlijk was dat ook juist de bedoeling, maar het is een gevaarlijke keuze als je op die manier de kans loopt een groot deel van je toeschouwers te verliezen. Dat is ook de reden dat dit soort theater een beetje ongrijpbaar blijft. Het vergt veel van het inlevingsvermogen van de kijker en iedere toeschouwer zal een andere interpretatie van het gepresenteerde hebben. Zo zal de een het een prachtige voorstelling vinden, terwijl het voor de ander een regelrechte nachtmerrie is. Maar ik weet een ding zeker, positief of negatief: De Moed laat je niet onbewogen.

De Moed in de pers

8 juni 1998

Blubberbillen hopsen door de turf door Annette Embrechts Theater: De Moed door Mug met de gouden tand Spel: Hendrien Adams, Mirjam Bos, Quirine Racké Gezien op 6 juni in De Brakke Grond in Amsterdam. Herhaling in dit theater tot en met 19 juni. Daarna tournee. Ze zouden de reïncarnatie van LUV kunnen zijn, zoals zij daar staan te draaien in hun weinig verhullende glitterbodies. Een met blonde krullen, een met lang donker haar en een met een kort kittig kapsel. Hun showpakjes vormen precies de nationale driekleur, zodat ze zo mee kunnen met het Nederlands voetbalelftal. Toch verloopt hun optreden tijdens De Moed niet zo soepel als het trio suggereert. De vloer, bezaaid met turf, is weerbarstig en de plastic lamellen aan de zijkant zwiepen niet netjes terug. Bovendien vertonen de glossy bewegingen van de dames allerlei ongemakkelijke haperingen en ook de muzak-deuntjes worden onderbroken door langgerekte stiltes. Het zijn echter vooral de lichaamsmaten die niet stroken met de performance. Bij Hendrien Adams, die tevens tekent voor de regie van deze nieuwste voorstelling van Mug met de gouden tand, zet een string haar blubberbillen te kijk. En de hoog opgesneden voorkant geeft vrij baan aan de dikke sinaasappeldijen van videokunstenares Quirine Racké. Alleen Mirjam Bos, de enige danseres van de drie, zit strak in het vel. Toch doet ook zij mee wanneer het trio na een kwartier de overtollige kwabben eens lekker laat schudden. Achter hen zien we op het filmscherm close-ups van opmaakscènes. Ze veroorzaken een schok wanneer duidelijk wordt dat het om vijfjarige meisjes gaat die worden klaargestoomd voor een heuse missverkiezing. De film blijkt door Racké gesampeld te zijn uit een VPRO-documentaire over deze vorm van kinderexploitatie in de Verenigde Staten. Tot zover belooft De Moed een echt Mug-ritueel te worden over de paradox tussen het genieten van een extrovert leven in de spotlights en het drillen van verlangens die dat vereist. Helaas gaat het daarna helemaal mis. Het trio blijft maar hopsen door de turf, op den duur zelfs zonder de glinsterende niemendalletjes. Misschien dat ze zelf genieten van hun naaktheid op het podium, voor de toeschouwer betekent het niet meer dan flauw flower-power nudisme. Na afloop zei een vrouw tegen ex-Muglid Joan Nederlof, waarschijnlijk uit sympathie voor de groep, dat de voorstelling wel nog de neiging opriep om in haar blootje me te gaan hopsen Gelukkig had ze de moed niet het te doen. Het zou een nog genântere vertoning zijn geweest. Maar ze sprak wel de juiste persoon aan, want deze voorstelling mist Nederlofs performance. Zij is met haar ironische aanwezigheid in staat betekenis te geven aan zo'n woordeloos dansritueel als dit: Mug met de gouden tand is haar vertrek duidelijk nog niet te boven.

terug

De Moed